Πέμπτη, 20 Δεκεμβρίου 2012

Συνέντευξη με τον Γιάννη Φαρσάρη


Γιάννης Φαρσάρης: «Το διαδίκτυο έκανε τη λογοτεχνία ανοικτή, συλλογική, συνεργατική»

Ο συγγραφέας Γιάννης Φαρσάρης έδωσε μια αποκλειστική συνέντευξη για τους αναγνώστες του περιοδικού εΜΜΕίς. Μια συνέντευξη που απαντάει σε πολλά ερωτήματα σχετικά με το ηλεκτρονικό βιβλίο και το διαδίκτυο, αλλά και σχετικά με το αξιοσέβαστο έργο του.
-Ποιοι πιστεύετε ότι ήταν οι λόγοι για τους οποίους οι εκδοτικοί οίκοι απέρριψαν το βιβλίο σας Johnnie Society;
Το μυθιστόρημα JOHNNIE SOCIETY ξεκίνησε να γράφεται το 2002 και ολοκληρώθηκε έπειτα από ατέρμονα εξουθενωτικά ξενύχτια το 2008. Εστάλη σε μερικούς επιλεγμένους εκδοτικούς οίκους, εκείνους που αγαπούσα τα βιβλία τους και την αισθητική τους. Ο λόγος που πιθανόν απορρίφθηκε από τους εκδότες είναι πως διέθετε όλα εκείνα τα ελαττώματα και τις ατέλειες ενός πρωτόλειου, που γράφτηκε με πάθος και αγχωτική διάθεση να τα πει όλα σε πολλές σελίδες. Για να ξεπεράσω το όνειρο και τη λαχτάρα του χάρτινου νεογέννητου, προχώρησα σε μία ιδιωτική έκδοση 1.000 αντιτύπων που μοιράστηκαν όλα άνευ αντιτίμου σε φίλους βιβλιοφάγους. Το μυθιστόρημα μπορεί να μη βρήκε το δρόμο του για τα βιβλιοπωλεία, έκανε, όμως, και συνεχίζει να κάνει ένα μακρύ άυλο ταξίδι στο φυσικό μου χώρο, το διαδίκτυο. Από το Νοέμβριο του 2009 που αναρτήθηκε ως ανοικτό e-book με ελεύθερη διανομή στον ιστότοπο www.johnnie-society.org έως σήμερα έχει περισσότερα από 70.000 downloads.
-Θα χαρακτηρίζατε προφητικό το Johnnie Society;
Πρόθεση του συγκεκριμένου μυθιστορήματος ήταν να καταγραφούν οι σκοτεινές και οι φωτεινές όψεις της εποχής που γράφτηκε, τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας με τα δυο μηδενικά. Ο Τζόνι ήταν ένα στέλεχος μάρκετινγκ που γνώρισε την οδυνηρή κατάρρευση του θαυμαστού λάιφ-στάιλ κόσμου του και αναγκάστηκε να περάσει στην αντίπερα όχθη. Οι ρίζες της κρίσης που βιώνουμε σήμερα προϋπήρχαν από τότε και ήταν εύκολο να διαπιστωθούν και να καταγραφούν. Ήταν, όμως, δύσκολο να πολεμηθούν, γι’ αυτό και στο τέλος η κρίση νίκησε.
-Πότε ξεκίνησε η ψηφιακή βιβλιοθήκη www.openbook.gr;
Η ανοικτή βιβλιοθήκη OPENBOOK ξεκίνησε τη διαδικτυακή λειτουργία της το 2010, ως μια προσπάθεια δημιουργίας καταλόγου όλων των ελληνικών ψηφιακών βιβλίων που διανέμονται ελεύθερα και νόμιμα στο διαδίκτυο. Στην πορεία ξεκίνησε να εκδίδει επιλεγμένα ανοικτά e-books, πρωτίστως συλλογικά με σκοπό την προώθησης της ψηφιακής δημιουργικότητας. Μάλιστα, το πρώτο συλλογικό e-book “Δήγμα Γραφής” που εκδώσαμε τιμήθηκε ως το καλύτερο Συγγραφικό έργο 2011 στα Ελληνικά Βραβεία Διαδικτύου. Το διαδίκτυο έδωσε νέα χαρακτηριστικά στη λογοτεχνία, την έκανε ανοικτή, συλλογική, συνεργατική. Έχει αλλάξει ήδη ο τρόπος που διαβάζονται αλλά και που γράφονται τα βιβλία. Οι εξελίξεις τρέχουν κι εμείς ανήκουμε στην μεταιχμιακή γενιά που θα ζήσουμε τις αλλαγές στο βιβλίο μετά από πεντέμισι τόσους αιώνες.
-Μιλήστε μας σχετικά με το νέο εγχείρημα του Openbook.gr, το συλλογικό έργο: «Tweet_Stories – Λογοτεχνία σε 140 χαρακτήρες».
Η συμπυκνωμένη μορφή έκφρασης που επέβαλε το Twitter γέννησε το ερώτημα στο κατά πόσο θα μπορούσε να λειτουργήσει η λογοτεχνία σε ένα τόσο ασφυκτικό πλαίσιο. Στην ανοικτή πρόσκληση ανταποκρίθηκαν περισσότεροι από 600 δημιουργοί και τελικά επελέγησαν 371 μικροδιηγήματα για την ψηφιακή συλλογή. Καταξιωμένοι συγγραφείς όπως ο Ευγένιος Τριβιζάς, ο Μάνος Κοντολέων, ο Νίκος Δήμου, η Έρση Σωτηροπούλου, ο Αλέξης Σταμάτης, ο Δημήτρης Σωτάκης, ο Σάκης Σερέφας, η Βούλα Μάστορη, η Ελένη Γκίκα και δεκάδες άλλοι, βρέθηκαν δίπλα σε πρωτόπειρους γραφιάδες, σε ένα μεστό και συμπυκνωμένο λογοτεχνικό εγχείρημα.
-Γιατί πιστεύετε ότι τα βιβλία πρέπει να κυκλοφορούν στο διαδίκτυο με δικαιώματα creative commons και όχι copyright;
Τα βιβλία οφείλουν πάντα να εκπληρώνουν το σκοπό για τον οποίο γράφονται: να διαβάζονται. Μικρή σημασία έχει αν αυτό γίνεται σε χαρτί ή μέσω συσκευής ψηφιακής ανάγνωσης. Αυτό που μετράει είναι το περιεχόμενο και όχι το μέσο. Το Copyright είναι ένα αυστηρά περιοριστικό πλαίσιο διάθεσης ενός έργου και ως εκ τούτου δεν συμβαδίζει με την ανοικτή φύση του διαδικτύου. Οι δημιουργοί και οι εκδότες, χρησιμοποιώντας άδειες Creative Commons, παραχωρούν μέρος των πνευματικών δικαιωμάτων στο κοινό και η εμπειρία δείχνει πως αυτή η διάθεση προσφοράς τους επιστρέφεται στο πολλαπλάσιο με διάφορους τρόπους. Κι επειδή ίσως παρεξηγηθώ και φανεί πως είμαι κατά της οικονομικής απολαβής των δημιουργών, διευκρινίζω πως υπάρχουν κι άλλες καινοτόμοι μέθοδοι, όχι γραμμικές αλλά περισσότερο κοινωνικές, για την αμοιβή ενός δημιουργού ή εκδότη από τον κόσμο: open price, crowd funding, donate και άλλες που ήδη δοκιμάζονται.
-Θεωρείτε πως η ψηφιακή λογοτεχνία μπορεί να βγάλει την αγορά βιβλίου από την παρακμή στην οποία βρίσκεται στην Ελλάδα;
Τα αίτια της παρακμής της αγοράς του βιβλίου είναι σε μεγάλο βαθμό δομικά και δεν σχετίζονται αποκλειστικά με την οικονομική κρίση. Οι κρίκοι της εκδοτικής αλυσίδας συγγραφείς // εκδότες // βιβλιοπώλες καλούνται να διαδραματίσουν έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο στη νέα ψηφιακή εποχή, εξίσου όμως σημαντικό για τον αναγνώστη. Η αλλαγή κρύβει ευκαιρίες για όσους έχουν τη βούληση και την ικανότητα να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Το σίγουρο πάντως είναι πως οι συγγραφείς – και ιδίως οι νέοι – θα έχουν περισσότερες δυνατότητες για να φτάσει το έργο τους στο κοινό.
-Μπορεί κατά τη γνώμη σας η οικονομική κρίση να βοηθήσει στη διάδοση της λογοτεχνίας;
Η κρίση και η οικονομική ανέχεια έκλεισε τους ανθρώπους στα σπίτια και ταυτόχρονα ελαχιστοποίησε τις παραγωγές εκπομπών της τηλεόρασης. Χρυσός συνδυασμός για να ξεκινήσουν οι άνθρωποι τη μύηση στην εμπειρία της ανάγνωσης. Και δεν απαιτούνται απαραίτητα χρήματα για τα βιβλία καθώς οι δανειστικές βιβλιοθήκες, οι ανταλλαγές με φίλους, το bookcrossing και τα ανοικτά ψηφιακά βιβλία εξαπλώνονται διαρκώς σε όλο και περισσότερο κόσμο.
-Όταν ήσαστε παιδί, διαβάζατε βιβλία; Ποιο ήταν το αγαπημένο σας παιδικό βιβλίο;
Και οι δυο γονείς μου ήταν εκπαιδευτικοί, ως εκ τούτου η καθημερινή ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων ήταν αυστηρά επιβεβλημένη. Συγγραφέας ορόσημο εξελίχθηκε γρήγορα ο Ιούλιος Βερν και μάλιστα στο πατάρι του πατρικού μου σπιτιού φυλάσσεται ακόμα ολόκληρη η σειρά των σκληρόδετων βιβλίων του από τις Εκδόσεις Αστήρ. Κορυφαίο βιβλίο του Βερν θεωρώ ακόμα και τώρα το “Η μυστηριώδης νήσος”.
-Ποιος είναι ο αγαπημένος σας συγγραφέας και πώς έχει επηρεάσει τη ζωή σας;
Κατά καιρούς αλλάζουν οι προτιμήσεις μου, ανάλογα με τα βιβλία που στοιβάζονται στο κομοδίνο μου. Ένας συγγραφέας αποκάλυψη για μένα ήταν ο αργεντίνος Χούλιο Κορτάσαρ, που με συντάραξε με τη γραφή του. Ειδικά το βιβλίο του “Ιστορίες των Κρονόπιο και των Φάμα”, που πρωτοδιάβασα πριν δέκα περίπου χρόνια, άλλαξε ριζικά την αντίληψη που είχα για την καλή λογοτεχνία.
-Ετοιμάζετε κάποιο καινούριο εγχείρημα αυτή την περίοδο;
Πριν από μερικές μέρες ολοκληρώθηκε το πειραματικό λογοτεχνικό project  ONE:STORY  που είχε θέσει ως στόχο να δημοσιεύει καθημερινά ένα νέο διήγημα από διαφορετικό συγγραφέα για έναν ολόκληρο χρόνο. 366 διηγήματα έκτασης έως 2.000 λέξεις συγκεντρώθηκαν σε ένα ψηφιακό ανθολόγιο.
Πριν από λίγο καιρό, επίσης, βγήκε στον αέρα του διαδικτύου ο ιστότοπος “LITERRA – Η γη της λογοτεχνίας”, που συγκεντρώνει σε μία σελίδα με δυναμική ροή το περιεχόμενο 250 ελληνικών λογοτεχνικών ιστοτόπων και ιστολογίων.
Ήδη ετοιμάζουμε πυρετωδώς άλλο ένα λογοτεχνικό εγχείρημα (εννοείται ανοικτό και συλλογικό) που θα βγει στον αέρα του διαδικτύου το αμέσως προσεχές διάστημα.
-Κλείνοντας τη συνέντευξη, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν πιστεύετε στον Άγιο Βασίλη και ποιο είναι το δώρο που θα θέλατε να σας φέρει φέτος;
Εννοείται πως υπάρχει ο Άι Βασίλης, αλίμονο σε όλους μας αν πάψει να υπάρχει. Το είχε αιτιολογήσει άλλωστε με τον καλύτερο τρόπο το 1897 ο εκδότης της εφημερίδας The New York Sun, απαντώντας στο γράμμα της 8χρονης Βιρτζίνια που εξέφρασε αμφιβολίες.
Από τον Άγιο Βασίλη δεν θα μπορούσα να ζητήσω τίποτα άλλο, παρά έμπνευση. Α, και αν γίνεται, να μεγαλώσει τη νύχτα κατά 2-3 ώρες, όχι παραπάνω.
Ο Γιάννης Φαρσάρης γεννήθηκε στην Ιεράπετρα το 1973. Σπούδασε Επιστήμη Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και Εκπαίδευση Ενηλίκων στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Έχει δημιουργήσει την ανοικτή βιβλιοθήκη OPENBOOK (www.openbook.gr) και συμμετέχει στην κριτική επιτροπή του διαγωνισμού διηγήματος “ΛόγωΤέχνης”. Το συλλογικό e-book “Δήγμα Γραφής – Μια ντουζίνα και τρία διηγήματα” που επιμελήθηκε, βραβεύτηκε ως το καλύτερο Συγγραφικό Έργο 2011 στα Ελληνικά Βραβεία Διαδικτύου. Επίσης, είναι ο συγγραφέας του ηλεκτρονικού μυθιστορήματος Johnie Society. Το μυθιστόρημα αναφέρεται σ’ έναν τριαντάρη, υψηλό στέλεχος μάρκετινγκ που ζει μια πολυτελή ζωή μέχρι να χάσει τη δουλειά του. Η τυχαία ανακάλυψη ενός χειρογράφου θα του εμφυσήσει μια ιδέα που θα αλλάξει την κοινωνία.  Ο προσωπικός ιστοχώρος του Γιάννη Φαρσάρη βρίσκεται στη διεύθυνση www.open-sesame.me.Όλα τα έργα του φιλοξενούνται στον ιστότοπο: www.openbook.gr.

Πηγή:http://pacific.jour.auth.gr/emmeis/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου