Σάββατο, 16 Μαρτίου 2013

Ένας Έλληνας από την Αραβία


Ο συγγραφέας της πρώτης Αραβικής γραμματικής στα Ελληνικά Πάνος Κουργιώτης έδωσε μια αποκλειστική συνέντευξη για τους αναγνώστες του περιοδικού εΜΜΕίς. Μια συνέντευξη που απαντάει σε πολλά ερωτήματα σχετικά με την εξωτική αυτή γλώσσα , αλλά και σχετικά με το αξιοσέβαστο έργο του.
-Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με την Αραβική;
Όταν άρχιζα να σπουδάζω στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα στην Τουρκική, την Εβραϊκή και την Αραβική γλώσσα προκειμένου να αποφοιτήσω. Εγώ επέλεξα την Αραβική λόγω των ερεθισμάτων που είχα για την Αραβική ιστορία, για τους Άραβες και τον πολιτισμό τους. Πέρα των πραγματικών δέλεαρ, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι έχει σαφώς μεγαλύτερη πληθυσμιακή βάση απ’ ότι η Εβραϊκή και η Τουρκική, έπαιξε ρόλο και η επικαιρότητα, καθώς το 2001 είχαμε και την πτώση των δίδυμων πύργων.  Νομίζω πως αυτοί είναι γενικότερα κάποιοι λόγοι που με οδήγησαν στην εκμάθησή της.
-Πόσο δύσκολη ήταν για εσάς η εκμάθησή της;
Η εκμάθησή της ήταν σχετικά δύσκολη. Εδώ βέβαια, είναι καθαρά υποκειμενικοί οι παράγοντες, καθώς εξαρτάται πόσο σοβαρά θα ασχοληθεί ο μαθητής. Στη δική μου περίπτωση γινόταν ένα μάθημα τρεις ώρες την εβδομάδα και ο καθηγητής επέμενε περισσότερο στην κατανόηση της Γραμματικής και κάποιων λέξεων. Δεν έδινε ιδιαίτερη βάση στην ανάπτυξη προφορικών δεξιοτήτων. Επομένως, όποιος ήθελε μπορούσε μέσα σε έξι εξάμηνα να κατακτήσει κάποιες βασικές γνώσεις και να έχει ένα καλό υπόβαθρο ώστε να συνεχίσει σε κάποια Αραβική χώρα.
-Ποιες είναι οι κύριες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες μαθητές στην εκμάθησή της;
Έχω παρατηρήσει ότι υπάρχει μεγαλύτερη δυσκολία στον προφορικό λόγο. Υπάρχουν αρκετοί ξένοι φθόγγοι προς εμάς και επομένως στο προφορικό σκέλος υπάρχει μια μεγαλύτερη δυσκολία. Σχετικά όμως με τη γραφή, παρότι φοβίζει αρχικά τους μαθητές, οι περισσότεροι εν τέλει την κατανοούν αρκεί βέβαια ο διδάσκων να τους διασαφηνίσει ότι δεν έχουν καμία σχέση με ιδεογράμματα ή με ζωγραφιές, αλλά με μια κανονική δομή αλφαβήτου. Από εκεί και πέρα όσον αφορά την γραμματική, θέλει αρκετό διάβασμα, αλλά δεν είναι παράλογη. Μάλιστα, η γραμματική θα έλεγα ότι είναι το ευκολότερο σε σχέση με τους φθόγγους που υπάρχουν και με τις πάμπολλες λέξεις, καθώς έχω παρατηρήσει ότι πολλοί δυσκολεύονται στην απομνημόνευση των λέξεων.
-Γιατί αποφασίσατε να συγγράψετε ένα βιβλίο για την αραβική  παρότι δεν είναι ευρέως διαδεδομένη στη χώρα μας;
Είναι γεγονός ότι δεν υπήρχε κάτι αντίστοιχο εδώ και χρόνια. Υπήρχε επομένως ένα μεγάλο κενό που θα έπρεπε κάποια στιγμή να καλυφθεί. Κάποιος  δάσκαλος λοιπόν, που θέλει να συμβάλει στην εκμάθηση αυτής της γλώσσας, όφειλε να προχωρήσει σ’ ένα τέτοιο εγχείρημα. Έγραψα συγκεκριμένα βιβλίο γραμματικής επειδή είχαν γίνει κάποιες απόπειρες διδακτικών βιβλίων για Έλληνες, τα οποία όμως υπερθεμάτιζαν το σκέλος των κειμένων και ασχολούνταν περισσότερο με το λεξιλόγιο. Νομίζω πως είχαν γίνει και από ανθρώπους που ενδέχεται να μην είχαν καλή γνώση της ελληνικής γραμματικής, με αποτέλεσμα να είναι πολύ εισαγωγικά και σε θέση να σου μάθουν μονάχα κάποια βασικά πράγματα. Έτσι, δεν υπήρχε ένα εγχειρίδιο για κάποιον Έλληνα που θέλει να μάθει Αραβικά, το οποίο να του φανεί χρήσιμο και στις περαιτέρω σπουδές του σε κάποια Αραβική χώρα. Κάνοντας λοιπόν μαθήματα από το 2007, ένιωσα την ανάγκη να δημιουργήσω ένα τέτοιο εγχειρίδιο.
-Είστε ευχαριστημένος από την ανταπόκριση του κόσμου;
Νομίζω πως όταν ξεκινάει κάποιος την εκμάθηση της Αραβικής γλώσσας πέρα από εγχειρίδια για κείμενα και λέξεις, θα χρειαστεί και ένα βιβλίο γραμματικής. Άρα, όσο υπάρχει ζήτηση για τη γλώσσα σίγουρα θα υπάρχει και ζήτηση για το βιβλίο, γιατί είναι το μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα. Από εκεί και πέρα όσον αφορά τη ζήτηση για τη γλώσσα, παρουσιάζει διαρκώς αυξητικές τάσεις. Κατά την ταπεινή μου άποψη το γεγονός αυτό οφείλεται σε δύο αλληλοσυνδεόμενους παράγοντες. Ο πρώτος είναι η οικονομική κρίση στην Ελλάδα που ωθεί πολύ κόσμο για δουλειές στο εξωτερικό και συγκεκριμένα στα πλούσια Αραβικά κράτη, στην περιοχή του Κόλπου. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η «Αραβική Άνοιξη», η οποία έχει επικαιροποιήσει πάρα πολύ τους Άραβες. Παράλληλα, με όλες τις εξελίξεις και τις μεταβάσεις που λαμβάνουν χώρα εκεί, αυτές οι κοινωνίες θα χρειαστούν εκ νέου έναν δίαυλο επικοινωνίας με το Δυτικό Κόσμο. Η Ελλάδα επομένως στην παρούσα συγκυρία μ’ όλα αυτά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει θα μπορούσε να μετατραπεί σ’ αυτό το δίαυλο και μέσω της Αραβικής πολλά άτομα να βρουν μία θέση εργασίας που θα ευνοούσε την επικοινωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τις Αραβικές χώρες.
-Πιστεύετε ότι η αραβική είναι η γλώσσα του μέλλοντος;
Σαφέστατα και δεν μπορούμε να δώσουμε έναν τέτοιο χαρακτηρισμό. Γιατί άλλωστε τι θα πει γλώσσα του μέλλοντος; Εμείς διαβάζουμε τις ενδείξεις. Για να δώσεις έναν τέτοιο χαρακτηρισμό θα πρέπει να μελετάς τις διεθνείς σχέσεις και τις τρέχουσες εξελίξεις. Σίγουρα βλέπουμε ότι οι τότε αναπτυσσόμενες οικονομίες που πλέον μπορούν να χαρακτηριστούν και ως αναπτυγμένες, μιλάμε δηλαδή για νέες χώρες όπως Ινδία, Κίνα, Βραζιλία και για γλώσσες που ανταγωνίζονται την παραδοσιακή κυριαρχία των Αγγλικών και των Γαλλικών τις τελευταίες δεκαετίες. Έχουμε στους G20 πλέον και Αραβικές χώρες και η Σαουδική Αραβία είναι μία από αυτές. Η «Αραβική Άνοιξη» άρα παίζει σημαντικό ρόλο γιατί δημιουργεί νέα δεδομένα. Υπό το νέο αυτό πρίσμα, δηλαδή της ανάδειξης νέων κρατών στην παγκόσμια σκηνή και την κρίση που δοκιμάζει τις Ευρωπαϊκές κοινωνίες, ίσως η Αραβική να αποτελέσει γλώσσα του μέλλοντος όπως η Ρωσική, η Κινεζική και κάποιες άλλες.
-Ποια είναι η γνώμη σας για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ;
Εδώ μπορείς να πεις ότι φαίνονται οι προτεραιότητες και οι επιλογές του μοντέλου που θα μας οδηγήσει στην ανάπτυξη. Η απάντησή μου σ’ αυτό το ερώτημα δεν μπορεί παρά να είναι ιδεολογική. Για μένα μια τέτοια επιλογή στην παρούσα καλπάζουσα νεοφιλελεύθερη πορεία που ακολουθούμε, νεοφιλελεύθερη βέβαια μπολιασμένη με αρκετά στοιχεία παλαιοκρατισμού, δείχνει καθαρά πού επενδύει αυτή η χώρα. Αυτή η απόφαση είναι ενδεικτική της διάθεσης που έχει το κράτος απέναντι σε ζητήματα πολιτισμού και παιδείας. Δεν μπορούμε δηλαδή να το δούμε ξέχωρα από άλλες επιλογές. Πιστεύω πως σχετίζεται και με τους νέους νόμους που αφορούν την παιδεία, αλλά και γενικότερα την πορεία πλεύσης που παίρνει το κράτος όσον αφορά την οικονομία.
-Πιστεύετε ότι το ηλεκτρονικό βιβλίο(e-book) θα μπορέσει να προωθήσει περαιτέρω τη λογοτεχνία;
Ναι, αλλά αυτό θα ήταν κάπως λυπηρό. Θα μπορούσε να με χαρακτηρίσει κανείς και παλιομοδίτικη, αλλά γενικότερα οι νεώτερες γενιές έχουν αποκτήσει μια εξοικείωση με το διαδίκτυο και τους κουράζει πλέον να πάνε στη βιβλιοθήκη και να ανοίξουν το παλιό βιβλίο, να το ξεφυλλίσουν και να το δουν σελίδα-σελίδα. Ίσως αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν μάθει σ’ έναν νέο τρόπο επαφής με οτιδήποτε. Έχουν μάθει πλέον να βρίσκουν εύκολα και με μια άλλη ταχύτητα τα ερεθίσματα εκείνα, τα οποία μπορούν να τους κινήσουν το ενδιαφέρον, να τους δώσουν μια ώθηση για να ανακαλύψουν μια άλλη πλευρά της προσωπικότητάς τους και να καλλιεργήσουν το ταλέντο τους. Οπότε, αν το δούμε απ’ αυτή την οπτική γωνία, θα βοηθούσε έναν σημαντικό αριθμό ατόμων να έλθει σε επαφή με τη λογοτεχνία. Μάλιστα, ίσως να βοηθούσε και άτομα που δεν έχουν αυτό το ερέθισμα να το αποκτήσουν, γιατί κάποιος που δεν είναι βιβλιοφάγος δεν γίνεται να πειστεί να πάει στη βιβλιοθήκη, αλλά μέσω του διαδικτύου και στα πλαίσια άλλων δραστηριοτήτων νομίζω πως θα τον έπειθες ευκολότερα.
-Έχετε κανένα νέο συγγραφικό εγχείρημα στα σκαριά;
Η σχέση μου με την Αραβική είναι πάνω απ’ όλα και μία ακαδημαϊκή-επιστημονική σχέση, γιατί για εμένα η Αραβική δεν είναι μόνο η γλώσσα που διδάσκω, αλλά είναι και η γλώσσα που μελετάω για τη διδακτορική μου διατριβή. Η διατριβή μου θα σχετίζεται με τα Ισλαμικά ρεύματα σκέψης στη σύγχρονη εποχή και τις ιστορικές συνθήκες ανάδυσης των Ισλαμικών οργανώσεων. Εφόσον λοιπόν έχω επενδύσει σ’ αυτή  τη γλώσσα τόσα πολλά, μετά το συγγραφικό εγχείρημα για το διδακτικό της γλώσσας, νομίζω θα μπορούσα να αναδείξω σε μια νέα συγγραφική δουλειά και ζητήματα που μελέτησα κυρίως από πρωτογενείς Αραβικές πηγές. Για να πω την αλήθεια, δεν πιστεύω πως βραχυπρόθεσμα το νέο μου εγχείρημα θα είχε σχέση με τη διδακτική ξανά. Θα σχετιζόταν με την ιστορία και τις πολιτικές επιστήμες απ’ όπου προέρχομαι ακαδημαϊκά.
-Πώς βιώνετε την οικονομική κρίση;
Εμένα η κρίση λίγο με ωφελεί , γιατί προσωρινά με βοηθάει από την άποψη ότι είχα πολλούς μαθητές που έψαχναν δουλειά στο εξωτερικό και ήθελαν να μάθουν Αραβικά. Το θέμα είναι ότι, όταν υπάρχει μια γενικότερη κρίση, πώς γίνεται να βγεις ωφελημένος;  Επομένως, νιώθω την κρίση να με απειλεί, καθώς και κάποιος άλλος κόσμος σταματάει την εκμάθηση της αραβικής και έτσι επηρεάζομαι εν τέλει και επαγγελματικά. Όσον αφορά τώρα το επιστημονικό-ακαδημαϊκό κομμάτι ξεκίνησα να συγγράφω τη διδακτορική μου διατριβή όταν ξέσπασε η κρίση και επίσημα στην Ελλάδα. Αυτό σε αποκαρδιώνει κατά κάποιο τρόπο, αφού κάνεις μια σημαντική δουλειά ενώ ξέρεις ότι όλοι οι δείκτες γύρω σου είναι αρνητικοί. Παρόλα αυτά νομίζω πως δεν πρέπει να παραδοθούμε και να καταθέσουμε τα όπλα. Πρέπει να έχουμε τους στόχους μας και να αγωνιστούμε γι’ αυτούς. Ο καλύτερος τρόπος να το αποδείξουμε αυτό είναι παράγοντας έργο.
-Τι έχετε να πείτε για το πρότζεκτ «Συμβιώνοντας με τη μετανάστευση»;
Αυτό το εγχείρημα διοργανώθηκε από το Ναβαρίνο Πρότζεκτ, τη μη κυβερνητική ομάδα. Είχε γίνει πριν από δύο χρόνια μια ημερίδα με την ίδια ονομασία. Συμμετείχε ένας αριθμός επιστημόνων από διάφορες συλλογικότητες, φορείς και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις  που είχαν πιάσει μια ευρύτατη θεματική που αφορούσαν τη διαπολισμικότητα, την εκμάθηση γλωσσών στην Ελλάδα, ακόμα και ζητήματα δικαίου αναφορικά με την κατάσταση των μεταναστών, τι έχει γίνει σε θεσμικό επίπεδο και τις γενικότερες δράσεις. Εγώ συμμετείχα εκεί πάλι υπό την ιδιότητα του καθηγητή της Αραβικής σε μια θεματική υποενότητα που αφορούσε το ενδιαφέρον για την Αραβική γλώσσα στην Ελλάδα. Είχα μιλήσει τότε για τη θέση της διδασκαλίας στη χώρα ως παράδοση, τι έχει γίνει σε πρακτικό επίπεδο και ενδεχομένως τι προοπτικές υπάρχουν. Στο βιβλίο που κυκλοφόρησε έχουν συνοψιστεί κάποια σημεία της ομιλίας μου.
-Τέλος, θα ήθελα να ρωτήσω τι κάνει ο Πάνος Κουργιώτης στον ελεύθερο χρόνο του;
Αυτή είναι μια πάρα πολύ ωραία ερώτηση, αλλά δεν ξέρω τι πρέπει να πω γιατί φαντάζομαι ότι τα λεγόμενά μου θα πρέπει να συνάδουν με όλα τα υπόλοιπα που ανέφερα! Αν το έκανα αυτό όμως, θα αντέκρουε το γεγονός ότι ο χρόνος είναι πραγματικά ελεύθερος. Ως άνθρωπος του πνεύματος λοιπόν, για να μην πάθω διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι διανοούμενοι όπως για παράδειγμα την αμέλιση του σώματός τους, αθλούμαι λίγο. Όσο μπορώ βέβαια, γιατί το θεωρώ απαραίτητο. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε και το ρητό «νους υγιής εν σώματι υγιεί» ! Από εκεί και πέρα, πολλά από τα χόμπι μου έχω μάθει να περιστρέφονται γύρω από το διάβασμα. Ενημερώνομαι για τις εξελίξεις, αλλά και εγώ βέβαια ως νέος άνθρωπος θα βγω έξω, θα περάσω καλά, θα κάνω κανένα ταξίδι, καμιά εκδρομή, αλλά δεν έχω κάποιο συγκλονιστικό χόμπι.
Λίγα λόγια για τον Πάνο Κουργιώτη: Ο Πάνος Κουργιώτης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1983. Σπούδασε στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, όπου ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την αραβική γλώσσα. Ενώ ήταν ακόμα φοιτητής, παρακολούθησε μαθήματα αραβικής στο Ινστιτούτο Μπουργκίμπα του Πανεπιστήμιου Μανάρ στην Τύνιδα και αργότερα συνέχισε τις σπουδές του επί της αραβικής στη Συρία για δύο χρόνια, στο Κρατικό Ινστιτούτο για την Εκμάθησης της  Αραβικής στους μη Ομιλούντες  αυτήν και στο Πανεπιστήμιο της Δαμασκού, αποφοιτώντας με τιμητική διάκριση. Από το 2007 διδάσκει την αραβική γλώσσα σε Έλληνες, τόσο σε ιδιωτικούς όσο και σε δημόσιους φορείς, ενώ παράλληλα ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές  στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του ΑΠΘ και από το 2009 είναι υποψήφιος διδάκτωρ του ίδιου τμήματος. Πέραν της «Αραβικής Γραμματικής» που αποτελεί την πρώτη συγγραφική του προσπάθεια, τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα σχετίζονται  με το Πολιτικό Ισλάμ, την αποικιοκρατία, τις ελληνο-αραβικές σχέσεις, τις κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες των αραβικών κρατών και τα σύγχρονα ιδεολογικά ρεύματα του αραβικού κόσμου. Τέλος έχει συμμετάσχει και στο συλλογικό βιβλίο «Συμβιώνοντας με τη μετανάστευση».

Πηγή:http://pacific.jour.auth.gr/emmeis/?p=7128

2 σχόλια: