Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου 2013

Η σαϊτοπτήση μόλις ξεκίνησε στην Kavala Expo 2013!

Η σαϊτοπτήση μόλις ξεκίνησε στην Kavala Expo 2013!

Από σήμερα και μέχρι την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου, σας περιμένουμε στο περίπτερο 49 για να σας ταξιδέψουμε στην ανοικτή λογοτεχνία με τα πολύχρωμα φτερά μας!

Ήδη από τις πρώτες ώρες της πτήσης, αρκετοί μικροί «επιβάτες» ζωγράφισαν ματάκια σε μαγικούς σελιδοδείκτες, ξεφύλλισαν ψηφιακές σελίδες παιδικών παραμυθιών ενώ οι μεγαλύτεροι είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για το όραμα των ανοικτών, ψηφιακών, μη εμπορικών εκδόσεων Σαΐτα και να δοκιμάσουν τις εφαρμογές Android για όλα μας τα βιβλία που ανέπτυξε ο Αντώνης Πανώρης, Μηχανικός Βιομηχανικού Αυτοματισμού και Δημιουργός του Automon. Στη διάθεση των λιγότερο εξοικειωμένων με την ψηφιακή ανάγνωση, υπήρχαν αντίτυπα τριών σαϊτοβιβλίων. Άλλωστε, ο κάθε αναγνώστης μπορεί ελεύθερα να τυπώσει όποιο βιβλίο μας επιθυμεί είτε από τον οικιακό του εκτυπωτή είτε από ένα τυπογραφείο (χάρη στις άδειες Creative Commons που χρησιμοποιούμε).

Όλα αυτά, με φόντο μια τεράστια καρδιά αποτελούμενη από τα εξώφυλλα των βιβλίων μας και κάρτες με τα στοιχεία της Σαΐτας, χορηγός των οποίων είναι το Λιθογραφείο.


Θα χαρούμε να σας έχουμε στην πτήση μας!






Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου 2013

Πτήση της Σαΐτας στην KAVALA EXPO 2013!

Ακολουθήστε την πτήση της Σαΐτας στην έκθεση KAVALA EXPO 2013 από τις 27 Σεπτεμβρίου έως τις 2 Οκτωβρίου! Θα σας περιμένει για την απογείωσή σας με προορισμό την ανοικτή λογοτεχνία στο περίπτερο 31 με μια πολύχρωμη καρδιά που συνθέτουν τα εξώφυλλα των βιβλίων της, καρτούλες με τα στοιχεία της, «μαγικούς» σελιδοδείκτες και συσκευές με λογισμικό Android για να ταξιδέψετε στις ψηφιακές σελίδες λογοτεχνικών, παιδικών και εκπαιδευτικών έργων.

Συγκεκριμένα, το ωράριο των προγραμματισμένων πτήσεων είναι το εξής:

Παρασκευή, 27 Σεπτεμβρίου: 20:00-22:30
Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου: 10:00-22:30
Κυριακή, 29 Σεπτεμβρίου: 10:00-22:30
Δευτέρα, 30 Σεπτεμβρίου: 17:00-22:30
Τρίτη, 1 Οκτωβρίου: 17:00-22:30
Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου: 17:00-22:30

Τη δυνατότητα της συμμετοχής της Σαΐτας στη συγκεκριμένη έκθεση που την έχουν αγκαλιάσει από την πρώτη στιγμή της διοργάνωσής της περισσότεροι από 2.000 εκθέτες και 100.000 επισκέπτες, έδωσε το Επιμελητήριο Καβάλας με τη χορηγία του περιπτέρου, το Automon με την ανάπτυξη εφαρμογών Android και τοΛιθογραφείο με την εκτύπωση του banner και των καρτών.


Πολύχρωμες, όπως και τα φτερά μας, ευχαριστίες στον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Καβάλας, κύριο Άγγελο Τσατσούλη, την Υπεύθυνη για την έκθεση KAVALA EXPO 2013, κυρία Μαυρομάτη, τον Δημιουργό του Automon, Αντώνη Πανώρη και τον Υπεύθυνο του Λιθογραφείου, κύριο Νικόλαο Σεϊτανίδη!

Υ.Γ. Στο περίπτερο θα υπάρχει και το βιβλίο "Μια σειρά από τρομαχτικά γεγονότα" σε έντυπη μορφή. 

Τρίτη, 24 Σεπτεμβρίου 2013

1Q84

iq84_360
Του Νίκου Ξένιου
Ο Xαρούκι Μουρακάμι επηρεάστηκε εξ απαλών ονύχων από τη δυτική κουλτούρα, ιδίως από τη δυτική μουσική και λογοτεχνία. Μεγάλωσε διαβάζοντας έργα αμερικανών συγγραφέων, όπως ο Κουρτ Βόνεγκατ και ο Ρίτσαρντ Μπρότιγκαν και έγραψε το πρώτο του έργο σε ηλικία εικοσιεννέα χρόνων. Έχει μεταφράσει στα Ιαπωνικά έργα των Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, Τρούμαν Καπότε, Τζον Ίρβινγκ και Ρέιμοντ Κάρβερ. Η τεράστια επιτυχία του μυθιστορήματός του Νορβηγικό Δάσος (1987)[1] τον έκανε διάσημο, γνωστοποιώντας την προβληματική του σε ένα ευρύ κοινό.
Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες σε Ασία, Ευρώπη και Αμερική. Με οδηγό την πεποίθηση πως «τα φαινόμενα απατούν, ενώ η πραγματικότητα είναι μόνο μία, ψυχρή και μονήρης», ο Μουρακάμι συνέθεσε το μακροσκελές του μυθιστόρημα 1Q84, που επιχειρεί να τοποθετήσει μια ρεαλιστική ιστορία στο χρονικό πλαίσιο εννέα πραγματικών μηνών (Απρίλιο με Δεκέμβριο του 1984), ενώ παράλληλα οι ήρωές του βιώνουν μια διαφορετική χρονικότητα, το (λογοτεχνικό) έτος 1Q84.
Φιγούρες manga στη θέση των ηρώων
Κύριος χαρακτήρας του βιβλίου, η γυμνάστρια Αομάμε, αφού αποκηρύσσει τη θρησκευτική αγωγή με την οποία μεγάλωσε στο μοναστηριακό Τάγμα «Σακιγκάκε», μισθώνεται από μια πλούσια εβδομηντάχρονη Κυρία με στόχο να δολοφονεί άνδρες που έχουν κακοποιήσει είτε τις συζύγους τους είτε ανήλικα κορίτσια. Διαρκής προσδοκία της είναι να ξαναβρεί τον παιδικό της έρωτα Τένγκο, αν και οι δυο τους ζουν σε διαφορετικούς κόσμους.
Ο μαθηματικός Τένγκο είναι επίδοξος συγγραφέας που ακόμη δεν έχει δημοσιεύσει, αλλά επιμελείται τα βιβλία άλλων. Μεγαλωμένος σε μικροαστική οικογένεια, στη ζωή του επιλέγει το ανώδυνο σεξ, σαν να αναβάλλει το βίωμα του ολοκληρωμένου έρωτα, πράγμα που κάνει και η Αομάμε. Οι δυο τριαντάχρονοι ήρωες προσπαθούν να επικοινωνήσουν στο πλαίσιο του φανταστικού χρόνου 1Q84 (ή Ιntelligence Quotient ΄84), που εμφανίζεται με δύο φεγγάρια στον ουρανό του Τόκυο, ενώ η ζωή τους διαδραματίζεται στον πραγματικό χρόνο 1984. Και οι δύο έχουν τραυματική σχέση με τον πατέρα τους [1].
Η Φουκαέρι, τρίτος κεντρικός χαρακτήρας, είναι μια όμορφη δεκαεπτάχρονη μαθήτρια, της οποίας η νουβέλα "Χρυσαλλίδα του αέρα" κερδίζει το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα με την παρέμβαση και φιλολογική επεξεργασία του Τένγκο.
Ο σαρανταπεντάχρονος εκδότης Κομάτσου έχει ζητήσει από τον Τένγκο να γράψει ξανά το βιβλίο της Φουκαέρι, το οποίο είναι εξαιρετικά πρωτότυπο αλλά άτεχνο, προτείνοντας αυτή η «αθώα απάτη» να μείνει μυστική ανάμεσα στους δυο τους και τη νεαρή συγγραφέα. Το μυστικό σύντομα παύει να είναι μυστικό και το τρίο των πρωταγωνιστών θα ακολουθήσει επικίνδυνη, θανατηφόρα τροχιά.
Όσο για τον Ουσικάγουα, αυτός είναι ένας γκροτέσκος στην εμφάνιση άντρας που μισθώνεται για να παρακολουθεί τον Τένγκο και, αργότερα, την Αομάμε. Ακούραστος ερευνητής, διαζευγμένος από τη σύζυγό του κι απομακρυσμένος από τις δύο κόρες του, έχει επανεμφανισθεί ως χαρακτήρας στο Κουρδιστό Πουλί του Μουρακάμι. Η αφήγηση του Ουσικάγουα έρχεται να προστεθεί, στον τρίτο τόμο του βιβλίου, στις αφηγήσεις του Τένγκο και της Αομάμε. Έτσι κι αλλιώς, καθένας από τους δύο πρώτους τόμους τελειώνει κατά τρόπον ώστε ο αναγνώστης να δελεαστεί να αγοράσει και τον επόμενο.
Εξελίξεις που δεν ελέγχονται, χρόνος που τρελαίνεται
Ποια είναι η ορθολογική βάση απ’ όπου θ’ απογειωθεί ο μύθος του Μουρακάμι; Το «Σακιγκάκε», άλλοτε κοινόβιο πολιτικού χαρακτήρα, έχει μετατραπεί σε θρησκευτικό τάγμα με άδηλες δραστηριότητες. Και η ανορθολογική: ο Αρχηγός, ιδρυτής του Τάγματος, έχει την ικανότητα ν’ ακούει τις φωνές από τα «Ανθρωπάκια», ακατανόητες παρουσίες που από τη νουβέλα της Φουκαέρι «περνούν» στον κορμό του μυθιστορήματος, ακολουθώντας ένα στερεότυπο: ήδη από τα έργα του Τζόναθαν Σουίφτ και μετέπειτα του Άρθουρ Κλαρκ μια «νέα φυλή» ανθρώπων παίρνει τα χαρακτηριστικά των παιδιών ή κάποιων λιλιπούτειων ανθρωποειδών, που είναι φορείς της γνώσης και ελέγχουν τη συνείδηση του κεντρικού ήρωα.
Όσο για το μοναστικό Τάγμα: η μύηση των πιστών στον αυτοέλεγχο διέρχεται αναγκαστικά τις βασάνους του διαλογισμού, της αστρικής προβολής, του ολιστικού διαιτολογίου, της επιλογής απλού τρόπου διαβίωσης, γενικότερα μιας οικολογικής προβληματικής και κοινοβιακής λογικής. Επίσης, προϋποθέτει την αποδοχή μιας ενυπάρχουσας σκοπιμότητας στην ανθρώπινη ζωή, που το υποκείμενο καλείται απλώς να ανακαλύψει. Μορφές αυτοσυγκέντρωσης και είδη πολεμικών τεχνών επίσης συγκαταλέγονται στα χαρακτηριστικά μιας «τύπου new age» θρησκείας, που έχει προσλάβει και πολιτικές διαστάσεις, επαγγελλόμενη τη χειραφέτηση από τις πολιτικοκοινωνικές «καθηλώσεις» του καπιταλισμού, αλλά και του κομμουνισμού και όλων των άλλων «δοκιμασμένων» συστημάτων του προηγούμενου αιώνα.
Ξαναπιάνοντας τον ορθολογικό μίτο της ιστορίας, ο Μουρακάμι δημιουργεί συγκρούσεις ιδεολογικής υφής και διάσπαση στα πλαίσια του Τάγματος. Ο Αρχηγός -που είναι ο πραγματικός πατέρας της Φουκαέρι- ηγείται μιας αποσχισθείσας θρησκευτικής οργάνωσης. Χειραγωγεί τη συνείδηση των μελών της οργάνωσης και τον βαραίνουν υποψίες για ακραίες εγκληματικές πράξεις: πάσχει από μια φοβερά επώδυνη μυϊκή ασθένεια που του εξασφαλίζει πριαπικές στύσεις και στην ακινησία του κάνει σεξ με ανήλικα κορίτσια «επειδή έτσι του υπαγορεύουν τα Ανθρωπάκια». Θα δολοφονηθεί από την Αομάμε, εν πλήρει συνειδήσει, ανοίγοντας ταυτόχρονα τον δίαυλο για την «άμωμο» σεξουαλική της συνεύρεση με τον Τένγκο και την κυοφορία που θα επακολουθήσει. Ο συγγραφέας επινοεί κάποια μορφή «εξελιγμένου» ανθρωπίνου όντος, που καταφέρνει να υπερκεράσει τους περιορισμούς της θνητότητάς του και είναι σε θέση να διευρύνει τους αντιληπτικούς του ορίζοντες μέσω αυτοελέγχου.
Ακριβά ρούχα, στυλ Φαίη Ντάναγουεϊ και εκκεντρικά δείπνα με σούσι
Είναι σαφής η πρόθεση του Μουρακάμι να συνθέσει ένα έργο διαπολιτισμικού χαρακτήρα που θα απευθύνεται με την ίδια επιτυχία στο αναγνωστικό κοινό των χωρών του δυτικού κόσμου. Κι αυτή η πρόθεση φορτίζει το μυθιστόρημα με ένα σωρό δυτικότροπες συνήθειες που επιβραδύνουν τους ρυθμούς εξέλιξης της υπόθεσης, όχι γιατί η πλοκή επιτάσσει κάτι τέτοιο, όσο για να υπηρετηθεί η λαγνεία της περιγραφής καθεαυτήν: εκτεταμένες γαστριμαργικές τελετουργίες, κατεβατά ολόκληρα από ιστορίες θρησκευτικών οργανώσεων, δυο ολόκληρες νουβέλες ("Η Χρυσαλίδα του αέρα" και "Η πόλη των γάτων") ενσωματωμένες στην αφήγηση, ένα σωρό ενδυματολογικές συνήθειες της κυνικής (στυλ Φαίη Ντάναγουεϊ) Αομάμε καθώς και πορνογραφικής πιστότητας αφηγήσεις των ερωτικών συνευρέσεων του Τένγκο, όλα ανατροφοδοτούν τον εναλλασσόμενο εσωτερικό μονόλογο των δύο πρωταγωνιστών.
Οι κριτικοί μίλησαν για προσπάθεια του Μουρακάμι να συνεχίσει την προβληματική του Προυστ, άλλοι μίλησαν για σαφείς του αναφορές στο 1984 του Τζωρτζ Όργουελ, ή για επιρροές από την τριλογία Millennium του Στιγκ Λάρσον, τέλος για επανάληψη της προβληματικής του επιτυχημένου μυθιστορήματός του "Το κουρδιστό πουλί["2]. Έχει γραφτεί πως «ο Τένγκο συμβολίζει τη γλώσσα με την οποία ντύνεται η Ιδέα, ενώ η Φουκαέρι συμβολίζει την Ιδέα καθεαυτήν». Σύμφωνα με αυτήν την ερμηνευτική προσέγγιση, «ο αρσενικός νους του Τένγκο, σαν παρένθετη μητέρα, κυοφορεί τη σύλληψη της θηλυκής Φουκαέρι προκειμένου να γεννηθεί το τέλειο δημιούργημα». Όμως, είτε ισχύει αυτή η ερμηνεία είτε όχι, είναι βέβαιο πως ο συγγραφέας ρίχνει τους προβολείς του στη νοσταλγία και των δύο. Μια νοσταλγία που αναφέρεται σε μια παιδική μνήμη, ενός αγγίγματος των χεριών, που γεφυρώνει τις διαφορές και εξαγνίζει και τους δύο.
Να χαλαρώσει η λογική του αναγνώστη
iq84_murakamiΥποθέτουμε ότι το θέμα του εκτενέστατου μυθιστορήματος του Μουρακάμι είναι να καταδείξει πώς ο λογοτεχνικός χαρακτήρας ζει μια παράλληλη, πνευματική ζωή που υποκαθιστά την πραγματικότητα. Ο συγγραφέας κτίζει μια περίπλοκη ιστορία για να την αποδομήσει, κατόπιν, στοχεύοντας αποκλειστικά στην υπογράμμιση της επικείμενης ερωτικής ένωσης: πρόκειται για μιαν απλούστευση που θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μας, να συνοδεύεται από εξίσου αφαιρετική αισθητική. Ούτε λίγο ούτε πολύ ο συγγραφέας έχει επίγνωση του πολυσυλλεκτικού ύφους του, όταν, αναφερόμενος στη Χρυσαλίδα του αέρα λέει πως: «όλες αυτές τις εξωφρενικές ιστορίες με τα Ανθρωπάκια ουδείς εχέφρων άνθρωπος θα τις δεχόταν, όμως τις δεχόμαστε χάριν της μυθοπλασίας». Πόσο σαφέστερος θα μπορούσε να είναι; Δικαιολογεί δε την επιλογή του με μιαν αυτάρεσκη, χιουμοριστική αναφορά στη βασανιστική ανάγνωση του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο του Προυστ: «Μόνο ένας φυλακισμένος», λέει, «θα μπορούσε να τελειώσει αυτό το βιβλίο». Ο συγγραφέας φτιάχνει ένα χαρμάνι από δυτικά και ανατολικά μεταφυσικά πιστεύω, σε συνδυασμό με την προσδοκία ενός «άλλου» κόσμου, όπου τα δεδομένα και οι βεβαιότητες των ανθρώπων ανατρέπονται. Το πρόβλημα του μυθιστορήματος είναι, κατά την άποψή μας, ότι δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο γίνονται όλα αυτά.
Όταν αυτή η -«cult», όπως τη χαρακτήρισαν- τριλογία κυκλοφόρησε στην Ιαπωνία, η πρώτη έκδοση εξαντλήθηκε την πρώτη κιόλας ημέρα. Το μυθιστόρημα, αν μη τι άλλο, κάνει αναφορά στον Τσέχωφ, στον Προυστ, στον Ντοστογιέφσκι, στον Λιούις Κάρολ, στον Σαίξπηρ, στον Φρανς Κάφκα και στον Καρλ Γιουνγκ. Τέλος, κάνει μουσικές αναφορές στη «Συμφωνιέτα» του Γιάνασεκ, στον Σιμπέλιους, στον κλαρινετίστα της τζαζ Μπάρνεϋ Μπίγκαρντ και κινηματογραφικές αναφορές στον Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Ένα τόσο καλά σχεδιασμένο και ογκώδες δημιούργημα δεν θα ήταν δυνατό να περάσει απαρατήρητο στην άκρως υλιστική εποχή μας, όσο και αν υποδύεται κριτική στάση απέναντί της. Δεν συμμεριζόμαστε τον ενθουσιασμό των φανατικών οπαδών του Μουρακάμι, διατηρούμε έντονο σκεπτικισμό απέναντι στην ποιητική άδεια που εξοβελίζει τον ρεαλισμό χάριν της πρωτοτυπίας, οφείλουμε, όμως, να αναγνωρίσουμε τη γλαφυρότητα της πέννας του ιάπωνα συγγραφέα και την ικανότητά του να στήνει (και να ξεστήνει) ένα ολόκληρο αφηγηματικό σύμπαν.
iq84_exofyllo1Q84: Βιβλίο 1
Χαρούκι Μουρακάμι
Μτφρ: Μαρία Αργυράκη
Εκδόσεις Ψυχογιός, 2012
Τιμή € 18,80, σελ. 471
politeia-link






[1] «When Tengo was a boy, his father was a collector of subscription fees for NHK—Japan’s quasi-governmental radio and television network—and, every Sunday, he would take Tengo with him as he went door to door soliciting payment. Tengo had started going on these rounds before he entered kindergarten and continued through fifth grade without a single weekend off. He had no idea whether other NHK fee collectors worked on Sundays, but, for as long as he could remember, his father always had. If anything, his father worked with even more enthusiasm than usual, because on Sundays he could catch the people who were usually out during the week»
((Χαρούκι Μουρακάμι, Η πόλη των γάτων, δημοσίευση στο περιοδικό «New Yorker»)
[2] «Όμως εσύ δεν ανήκεις σ’ αυτόν τον κόσμο. Ο κόσμος ο δικός σου είναι ή πάνω απ’ αυτόν ή κάτω απ΄ αυτόν.
-Ποιο είναι καλύτερο, ρώτησα από απλή περιέργεια, το επάνω ή το κάτω;
-Το θέμα δεν είναι αν είναι καλύτερο ή χειρότερο. Το θέμα είναι να μην αντιστέκεσαι στη ροή. Ανεβαίνεις όταν πρέπει ν’ ανέβεις και κατεβαίνεις όταν πρέπει να κατέβεις. Όταν είναι ν’ ανέβεις, βρες το ψηλότερο σημείο και στρογγυλοκάθισε εκεί. Όταν είναι να πέσεις χαμηλά, βρες το βαθύτερο πηγάδι και κατέβα στον πάτο του. Όταν δεν υπάρχει ροή, μείνε ακίνητος. Εάν αντισταθείς στη ροή, τα πάντα στεγνώνουν»(Το κουρδιστό πουλί, σελ. 74): είναι σαφής η ανάγκη του Μουρακάμι να αντιπαραβάλει δύο κόσμους διαφορετικούς ποιοτικά.

iq84_3Ένα απόσπασμα από το 1Q84: βιβλίο 3
«Γιατί ο πατέρας του είχε σκεφτεί να του δώσει τη φωτογραφία μόνο ύστερα από τον θάνατό του, ενώ όσο ζούσε δεν του έδινε καμιά πληροφορία για τη μητέρα του; Ακόμη και την οικογενειακή φωτογραφία την κρατούσε καλά κρυμμένη. Και στο τέλος φρόντισε να φτάσει στα χέρια του αυτή η παλιά, ξεθωριασμένη φωτογραφία, χωρίς να του εξηγήσει τίποτα. Για ποιον λόγο έγιναν όλα αυτά; Για να βοηθήσει τον γιο του να βρει μιαν άκρη ή για να τον μπερδέψει περισσότερο; Ο Τένγκο ένα συμπέρασμα έβγαζε: πως ο πατέρας του δεν είχε την παραμικρή πρόθεση να του δώσει καμία πληροφορία για το θέμα. Ούτε όσο ζούσε, ούτε αφού πέθανε. Ήταν σαν να του έλεγε: Κοίτα, να μια φωτογραφία. Αυτήν μόνο σου δίνω. Τα υπόλοιπα ξεδιάλυνέ τα μόνος σου».

Δευτέρα, 23 Σεπτεμβρίου 2013

Τρία άγνωστα διηγήματα του Κνουτ Χάμσουν


της Ειρήνης Σπυριδάκη *

Ποιος είπε ότι το διαδίκτυο λειτουργεί εις βάρος της ανάγνωσης λογοτεχνικών κειμένων; Η μηχανή αναζήτησης των ελληνικών ψηφιακών βιβλιοθηκών www.openarchives.gr παρέχει στο αναγνωστικό κοινό σήμερα εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε κείμενα προγενέστερων Ελλήνων, αλλά και ξένων λογοτεχνών, μεταφρασμένα στην ελληνική γλώσσα της εποχής κατά την οποία δημοσιεύτηκαν.

Ειδικότερα, στην ψηφιακή βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Πατρών που φέρει τον τίτλο «Κοσμόπολις» έχουν ψηφιοποιηθεί, μεταξύ άλλων, και σελίδες του λογοτεχνικού περιοδικού «Νουμάς», μέσω του οποίου εκφραζόταν η φωνή των υπέρμαχων του δημοτικισμού από τις 2 Ιανουαρίου του 1903, όταν το περιοδικό πρωτοκυκλοφόρησε, έως και το 1931 (με διακοπές κατά τα έτη 1917-1918, 1924-1929). Η κυκλοφορία του περιοδικού συνιστούσε σημαντικό πνευματικό γεγονός, καθώς πέραν της συμβολής του στη μόρφωση και την καλλιέργεια των αναγνωστών της εποχής, παράλληλα ενημέρωνε για καίριας σημασίας ευρωπαϊκά γεγονότα και σημαντικές πνευματικές τάσεις και ρεύματα, τα οποία και μεταλαμπάδευε στον ελληνικό χώρο. 

Από την περιπλάνησή μας στις σελίδες του περιοδικού, ανακαλύψαμε τρία διηγήματα του σπουδαίου Νορβηγού λογοτέχνη Κνουτ Χάμσουν, τα οποία δεν περιέχονται σε καμία από τις συλλογές διηγημάτων του συγγραφέα που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά και κυκλοφορούν στη χώρα μας. Τα κείμενα αυτά, κατά τη χρονολογική σειρά που φιλοξενήθηκαν στο περιοδικό «Νουμάς», είναι:
«Το δαχτυλίδι» (τόμ. 4, αρ. 179, έτ. 1906, σελ. 8),
«Οι σκλάβοι της αγάπης» (τόμ. 20, αρ. 771, έτ. 1923, σελ. 104-111),
«Η γυναίκα νικήτρα» (τόμ. 21, αρ. 782, έτ. 1924, σελ. 203-208).

Το διήγημά του Κνουτ Χάμσουν «Το δαχτυλίδι», όπως διαβάζουμε στο περιοδικό«Νουμάς», συγγράφηκε στη Μόσχα το Νοέμβρη του 1905 και μεταφράστηκε στην ελληνική από τη νορβηγική γλώσσα από τον Μιχάλη Λυκιαρδόπουλο. Η υπόθεσή του είναι απλή, όχι όμως και μονοσήμαντη: Η υποψία του αφηγητή ότι η νεαρή φίλη του αγαπούσε ένα νέο στρατιωτικό. Ένα δαχτυλίδι που είχε εκείνη δωρίσει στον αφηγητή, το οποίο ο τελευταίος της δίνει πίσω για να το φαρδύνει και να του το επιστρέψει. Η αποκάλυψη της κοπέλας ένα μήνα μετά ότι  είχε χάσει το δαχτυλίδι. Η επιστροφή του φαρδύτερου πια δαχτυλιδιού στον αφηγητή από την κοπέλα έπειτα από ένα χρόνο. Η άρνηση του αφηγητή να παραλάβει το δαχτυλίδι, επικαλούμενος ότι του ήταν πια πολύ φαρδύ.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ενώ το διήγημα είναι πολύ σύντομο, ο αφηγηματικός χρόνος καλύπτει ένα διάστημα που διαρκεί πάνω από ένα χρόνο. Μάλιστα, με άξονα το χρόνο, το διήγημα χωρίζεται ευκρινώς σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος, όπου ο αφηγητής δίνει το δαχτυλίδι στην κοπέλα, καθώς τη συνοδεύει στο σπίτι της κάποιο βράδυ. Στο δεύτερο μέρος, ένα μήνα μετά, όπου η κοπέλα ενημερώνει τον αφηγητή ότι έχασε το δαχτυλίδι και στο τρίτο μέρος, όπου έπειτα από ένα χρόνο η κοπέλα επιστρέφει το δαχτυλίδι στον αφηγητή, ο οποίος όμως το αρνείται.

Η μη σύνθετη πλοκή του διηγήματος, ο περιορισμός των ηρώων σε δύο, η συμπύκνωση του χρόνου σε τρεις βαθμίδες, οι σύντομοι διάλογοι μεταξύ των δύο ηρώων (του αφηγητή και της νεαρής κοπέλας), οι συνοπτικές περιγραφές των προσώπων (με την εμμονή της εστίασης στο βλέμμα) είναι ορισμένα από τα αφηγηματικά στοιχεία του κειμένου.

Το διήγημα βεβαίως αφήνει, έπειτα από την ανάγνωσή του, αρκετά ερωτηματικά στον αναγνώστη. Τι σχέση μπορεί να έχει ο αφηγητής με τον άνδρα που είχε ερωτευτεί η κοπέλα; Τι είδους συναισθήματα βίωνε για την κοπέλα; Μήπως ήθελε η σχέση τους να μην είναι απλά φιλική; Με ποια αφορμή η κοπέλα τού είχε χαρίσει το δαχτυλίδι που φορούσε; Για ποιον λόγο έκρινε σκόπιμο να της επιστρέψει το δαχτυλίδι, αμέσως αφότου διέγνωσε τον έρωτά της για ένα άλλο άνδρα; Γιατί δεν θύμωσε όταν η κοπέλα τού αποκάλυψε πως είχε χάσει το δαχτυλίδι; Για ποιον λόγο ο αφηγητής αρνήθηκε τελικά το δαχτυλίδι, προφασιζόμενος ότι η κοπέλα το είχε φαρδύνει παραπάνω από όσο έπρεπε; Μήπως, αν η κοπέλα δεν είχε χάσει το δαχτυλίδι που της επέστρεψε, ο ίδιος θα το αποδεχόταν και πάλι;

Σε ένα εξαιρετικά σύντομο διήγημα, ο Κνουτ Χάμσουν επιτυγχάνει να θέσει στον αναγνώστη ποικίλα ερωτήματα. Παρά το ότι επιλέγει την πρωτοπρόσωπη αφήγηση που του παρέχει τη δυνατότητα να εκθέσει πιο αναλυτικά τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, εντούτοις αρνείται να αποκαλύψει πώς ο αφηγητής αντίκριζε την κοπέλα (περιορίζεται και μόνο στην περιγραφή της όμορφης εξωτερικής της εμφάνισης και στην παρενθετική αναφορά «-είμαστε φίλοι καλοί-»). Έτσι, αφήνει τον αναγνώστη του να προβεί σε υποθέσεις και να επιχειρεί να εφεύρει τις απαντήσεις στα αναδυόμενα ερωτήματα.

Το εκτενέστερο δεύτερο διήγημα του Χάμσουν με τα επτά κεφάλαια «Οι σκλάβοι της αγάπης», όπως διαβάζουμε στη σελίδα 111 του περιοδικού «Νουμάς» μεταφράστηκε από τη νορβηγική στην ελληνική γλώσσα από τον Β. Δασκαλάκη. Το αφηγηματικό υποκείμενο στο διήγημα αυτό είναι μια νεαρή γυναίκα, η οποία, αφού έχασε τη δουλειά της, ως σερβιτόρα ενός καφενείου, αποφασίζει να συγγράψει ένα γράμμα, προκειμένου να αλαφρύνει τον πόνο της. Ο κεντρικός κορμός της αφηγηματικής πλοκής συνοψίζεται στα ακόλουθα: Η περιγραφή του κυρίου με τα γκρίζα - θαμώνα του καφενείου όπου η κοπέλα εργαζόταν, τον οποίο είχε ερωτευτεί. Η αμφιλεγόμενη σχέση του με την κυρία με τα κίτρινα. Η προθυμοποίηση της κοπέλας να πραγματοποιεί όλες τις επιθυμίες του. Η απόρριψή της από τον κύριο με τα γκρίζα. Η επιμονή της κοπέλας που την οδηγεί στο δανεισμό χρημάτων στον κύριο με τα γκρίζα, τα οποία ο τελευταίος αδυνατεί να της επιστρέψει. Το ταξίδι του κυρίου με τα γκρίζα και η υπόσχεσή του στην κοπέλα ότι θα επιστρέψει κοντά της. Το γράμμα του κυρίου στην κοπέλα, όπου αποκαλύπτεται ότι είχε ακολουθήσει την κυρία με τα κίτρινα, με την οποία ήταν ακόμα ερωτευμένος. Η απόλυση της κοπέλας από τη δουλειά της και η αναζήτηση νέας εργασίας μέσω των εφημερίδων. Η παράδοξη - ευρηματική πληροφόρηση της κοπέλας για το θάνατο του κυρίου με τα κίτρινα. 

Ο συγγραφέας στο διήγημα φωτίζει σε βάθος τον ανθρώπινο ψυχισμό. Οι ήρωες, καταδυναστευόμενοι από το ερωτικό πάθος, είναι ικανοί να φθάσουν σε ακραίες καταστάσεις, έως την ταπείνωση. Ο Χάμσουν υπονομεύει συστηματικά στο διήγημα κάθε βεβαιότητα. Εκεί που ο αναγνώστης νιώθει ότι ο ήρωας βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση των προσδοκιών του, αμέσως μετά συνειδητοποιεί ότι παρασάγγας απέχει από την επίτευξη των αναμενόμενων στόχων του.

Συμπληρωματικά, στο διήγημα αναδύεται -αν και συγκεκαλυμμένα- ο μηδενισμός του συγγραφέα που αντλεί την καταγωγή του από το νιτσεϊκό στοχασμό. Η ερωτευμένη κοπέλα απομένει μόνη, χωρίς τον άνδρα που αγαπάει και χωρίς εργασία. Ο άνδρας υπερβαίνει τα όριά του, υποκινούμενος από την ανάγκη του να βρεθεί ξανά με τη γυναίκα που αγαπάει, γιατί νιώθει ότι μόνο μαζί της έχει αξία η ζωή του. Ο απόλυτος μηδενισμός επέρχεται με την αναγγελία του θανάτου του άνδρα. Η ηρωίδα βρίσκεται ενώπιον ενός αμετάκλητου τέλους, χωρίς να διαφαίνεται για την ίδια κάποια ελπίδα διαφυγής.     

Από το παραπάνω διήγημα, ενδιαφέρον έχει το πώς χρησιμοποιείται το επίθετο«σκλάβα» και «σκλάβος» σε καίρια, κατά την άποψή μου, σημεία. Τα επίθετα αυτά δεν προσδιορίζουν τους κοινωνικά υποβαθμισμένους ήρωες, αλλά εκείνους που είναι ψυχολογικά δέσμιοι. Όπως προείπαμε, ο κύριος με τα γκρίζα αποκαλεί τη νεαρή κοπέλα «σκλάβα», αντιλαμβανόμενος ότι εκείνη έχει πέσει θύμα του έρωτα. Όμως και ένας φίλος του άνδρα, ρωτώντας τον ένα βράδυ στο καφενείο γιατί αποκαλεί σκλάβα την κοπέλα, λέει στον κύριο με τα γκρίζα: «Συ είσαι πιότερο σκλάβος απ’ αυτή» (σελ. 108), καθώς ο τελευταίος υπήρξε θύμα του έρωτα της κυρίας με τα κίτρινα. Εξάλλου, ο κύριος με τα γκρίζα στο γράμμα που αποστέλλει στη νεαρή κοπέλα δηλώνει : «Είμαι σκλάβος της κυρίας με τα κίτρινα».

Σε σχέση με τον παραπάνω προβληματισμό έχει ενδιαφέρον να αναδείξουμε δύο περίτεχνα δομημένες σκηνές του διηγήματος: Ένα βράδυ που η νεαρή κοπέλα έδωσε χρήματα σε μια γριά ζητιάνα εκ μέρους του κυρίου με τα κίτρινα (αφού πράγματι προέρχονταν από εκείνα που ο άνδρας της είχε κάποια βραδιά επιστρέψει), στην ερώτηση της ζητιάνας αν εκείνος ήταν σύζυγος της κοπέλας, η τελευταία έδωσε τη χαρακτηριστική απάντηση: «Όχι, σκλάβα του είμαι». Η παραδοχή της κοπέλας ότι ήταν σκλάβα του άνδρα συνάδει με την εμμονή της να ανταποκρίνεται στις όποιες επιθυμίες εκείνου, έστω κι αν γνώριζε ότι αυτός αγαπούσε μια άλλη γυναίκα. Μάλιστα, το ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι ο συγγραφέας βάζει την ίδια τη ζητιάνα στο τέλος του διηγήματος να προκαλεί τη νεαρή κοπέλα να αποκαλύψει στον αναγνώστη την είδηση του θανάτου του άνδρα. Όταν η κοπέλα της δίνει και πάλι χρήματα εκ μέρους του κυρίου με τα γκρίζα, η ζητιάνα τη ρωτά αν είναι αρραβωνιαστικιά του και εκείνη της απαντά «Όχι, η χήρα του είμαι…», κατά παραλληλία προς το «Όχι, σκλάβα του είμαι».

Με αφορμή τα παραπάνω, ανακαλούμε στη μνήμη μας τα γραφόμενα του Α. Σαχίνη, ο οποίος στο βιβλίο «Μεταβατικά χρόνια της νεοελληνικής πεζογραφίας» (γρ. 1944-1945,Αναζητήσεις, Θεσσαλονίκη 1978, σ. 38) αναφέρει για τον Χάμσουν: «Μόνιμο σχεδόν ψυχικό κλίμα στην πεζογραφία του Hamsun είναι ένας ανικανοποίητος έρωτας. Οι ήρωές του, οιστρηλατημένοι από τα ακαθόριστα οράματα μιας ξέφρενης και ξεστρατισμένης από την ισορροπία φαντασίας, πάσχουν υποβάλλοντας τον εαυτό τους σε χίλιες δυο ψυχικές και συναισθηματικές περιπέτειες».

Στο τρίτο κατά σειρά διήγημα του Χάμσουν με τίτλο «Η γυναίκα νικήτρα», ο μεταφραστής υπογράφει με τα αρχικά Ρ. ΤΖ. Ο αφηγητής είναι ένας εισπράκτορας στον υπόγειο σιδηρόδρομο του Σικάγο που αφηγείται ένα περιστατικό που τού συνέβη μια παραμονή Πρωτοχρονιάς. Παραθέτω τους βασικούς άξονες της αφηγηματικής πλοκής: Η υλοποίηση της επιθυμίας ενός κυρίου να δώσει την εντύπωση στη γυναίκα του ότι θέλει να αυτοκτονήσει, κατεβαίνοντας στο πηγάδι κάτω από τις ράγες του τρένου, έναντι αμοιβής. Η προσφορά αμοιβής εκ μέρους του κυρίου και στον οδηγό του τρένου. Η επιβίβαση της γυναίκας του στο τρένο και η περίεργη συνομιλία της με τον οδηγό. Η προσπάθεια του εισπράκτορα να σταματήσει το τρένο στο οποίο είχε επιβιβαστεί η γυναίκα του κυρίου, δίνοντας το σύνθημα στον οδηγό, μόλις αντιλήφθηκε το κεφάλι του κυρίου κάτω από τις ράγες. Η άρνηση του οδηγού να σταματήσει και ο θάνατος του κυρίου. Η παραίτηση του οδηγού και οι ανακρίσεις από τις αστυνομικές αρχές. Η αποκάλυψη του πρώην οδηγού στον εισπράκτορα κάποια άλλη παραμονή Πρωτοχρονιάς ότι είχε λάβει πολύ περισσότερα χρήματα από τη γυναίκα του κυρίου στο παρελθόν, καθώς εκείνη ήθελε να τον βγάλει για πάντα από τη ζωή της. Η ετοιμασίες του οδηγού για μετακόμιση στη Δυτική Αμερική και αγορά ενός κτήματος με τα χρήματα της γυναίκας του δολοφονηθέντος.

Η εκδίκηση της γυναίκας έρχεται στο τέλος του διηγήματος, όταν αποδεικνύεται ότι εκείνη είναι που ελέγχει τελικά την έκβαση των πραγμάτων, παρά τις όποιες προσπάθειες του συζύγου της να δρομολογήσει τις εξελίξεις στον απειλούμενο από ματαίωση γάμο του. Η ηρωίδα, όχι μόνο βρήκε εραστή και εγκατέλειψε τον σύζυγό της, αλλά φρόντισε να του αφαιρέσει τη ζωή, για να μην στέκεται εκείνος εμπόδιο στη δική της.

Το ξάφνιασμα, η έκπληξη και η ανατροπή αναδεικνύονται για άλλη μια φορά ως συστατικά καίριας σημασίας μέσα στην αφηγηματική ροή. Ο συγγραφέας στο τελευταίο μέρος του διηγήματος ανατρέπει τις προσδοκίες του αναγνώστη, τις οποίες έχει ο ίδιος προηγουμένως δεξιοτεχνικά καλλιεργήσει.

Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι και τα τρία διηγήματα αναδεικνύουν την ερωτική πλευρά του Χάμσουν - άλλωστε για πολλούς ο Νορβηγός νομπελίστας αποτελεί κατεξοχήν ερωτικό συγγραφέα. Τα υπολανθάνοντα και στα τρία διηγήματα ερωτικά τρίγωνα (αφηγητής - κοπέλα - γιος σπιτονοικοκύρη, αφηγήτρια - κύριος με τα γκρίζα - κυρία με τα κίτρινα, κύριος - κυρία - εραστής), η διαχείριση της ερωτικής ζήλιας και το αίσθημα της ανελευθερίας που πηγάζει από τα ψυχολογικά αδιέξοδα και όχι από τα κοινωνικά στερεότυπα συνιστούν βασικά μοτίβα και των τριών διηγημάτων. Τα στοιχεία αυτά, συνδυαζόμενα με την απαράμιλλη αφηγηματική δεξιότητα, αποδεικνύουν ότι ο Χάμσουν είναι εξαιρετικά σύγχρονος, καθώς φωτίζει πλέρια όψεις της ψυχοσύνθεσης του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου.

Αντί επιλόγου, θα παραθέσω ένα περιστατικό το οποίο αλίευσα από ένα άλλο τόμο του περιοδικού «Νουμάς» και αφορά στον μεγάλο Νορβηγό συγγραφέα. Σε ένα άλλο τόμο λοιπόν του περιοδικού του 1930 (τόμ. 22, αρ. 793, σελ. 123-124), καταγράφεται το παρακάτω περιστατικό:
«Πριν από λίγο καιρό στα γενέθλιά του, 70 χρόνια, σκοτώθηκαν οι Νορβηγοί συνάδερφοί του να χαρίσουν ένα δώρο «στον πρώτο μεταξύ τους». Ένα τεράστιο ασημένιο κροντήρι με την επιγραφή “Στο μαέστρο!” Ο Νορβηγικός Σύνδεσμος των Συγγραφέων τού επεδόθηκε. Ο Knut Hamsun έστειλε το δοχείο πίσω. Διατείνεται τάχα –μόλα του τα 20 βιβλία- πως δεν είναι συγγραφέας. «Το γράψιμο μού είναι παραεπάγγελμα, είμαι γεωργός» λέγει λακωνικά σ’ ένα βιογραφικό λεξικό». Για να πειστείτε ή όχι στα λεγόμενα του συγγραφέα, αρκεί να μελετήσετε τα τρία διηγήματα που σκιαγραφούνται αδρομερώς στο παρόν κείμενο.
* Η Ειρήνη Σπυριδάκη είναι φιλόλογος και εικαστικός (www.spyridaki.gr)

Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου 2013

Η αναζήτηση του Σέρλοκ

Βρίσκομαι μπροστά από το υπολογιστή για μια ακόμα φορά. Έχω μπει για πολλοστή φορά στον ιστότοπο της βικιπαίδεια και προσπαθώ να βρω από ποιον εκδοτικό οίκο κυκλοφορούν δύο βιβλία του Σέρλκο Χολμς. Με παραξενεύει το γεγονός ότι ποτέ δεν τα έχω δει σε κάποιο βιβλιοπωλείο, παρότι είμαι γνωστός θαμώνας τους. Μπορεί η οικονομική κρίση να έχει πλήξει κι εμένα, αλλά νομίζω πως παραμένω αρκετά ενεργός καταναλωτής βιβλίων.

Στη βικιπαίδεια εμφανίζει την παρακάτω λίστα:

·         Σπουδή στο Κόκκινο (A Study in Scarlet) (1887) -
·         Το Σήμα των Τεσσάρων (The Sign of Four) (1890) -
·         Οι Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς (The Adventures of Sherlock Holmes) (1892) ― ελλην. μετάφρ. Β. Καλλιπολίτης, "ΕΞΑΝΤΑΣ"
·         Οι Αναμνήσεις του Σέρλοκ Χολμς (The Memoirs of Sherlock Holmes) (1894)
·         Σκάνδαλο στη Βοημία (Scandal of Voemia) (1896)
·         O όρκος των Μασγκρέιβ (Swearing of Masgrave) (1898)
·         Το Σκυλί των Μπάσκερβιλ (The Hound of the Baskervilles) (1902)
·         Η Επιστροφή του Σέρλοκ Χολμς (The Return of Sherlock Holmes) (1904)
·         Η Κοιλάδα του Φόβου (The Valley of Fear) (1915)
·         Η Τελευταία Υπόκλιση (His Last Bow) (1917)
·         Το Σημειωματάριο του Σέρλοκ Χολμς (The Case-Book of Sherlock Holmes) (1927)

Μου λείπουν δύο τίτλοι. Ο πρώτος είναι «Ο όρκος των Μασγκρέιβ» και ο άλλος το «Σκάνδαλο στη Βοημία». Όντας φανατικός αναγνώστης του ντεντέκτιβ, πάντοτε ήθελα διακαώς να αποκτήσω όλες τις ιστορίες που έχουν γραφτεί από τον Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόυλ. Σκέφτομαι και ξανασκέφτομαι γιατί δεν έχω μπορέσει ποτέ να βρω τις συγκεκριμένες ιστορίες. Η μηχανή αναζήτηση της google δεν βγάζει κανένα αποτέλεσμα.

Ξάφνου, περνάει από το μυαλό μου μια σκέψη. Ίσως οι δύο συγκεκριμένες ιστορίες να έχουν ενσωματωθεί σε κάποιο από τ’άλλα γνωστά βιβλία. Έτσι, τρέχω στη βιβλιοθήκη μου και αρχίζω να ξεφυλλίζω με μανία τις σελίδες των αριστουργημάτων του Σκωτσέζου συγγραφέα.

Μετά από κάμποση ώρα έχω βρει τη λύση του μυστηρίου. Το «Σκάνδαλο στη Βοημία» έχει ενσωματωθεί στο βιβλίο με τον τίτλο «Οι Περιπέτειες του Σέρλοκ Χολμς», ενώ «Ο όρκος των Μασγκρέιβ» έχει κάπως διαφορετική ονομασία τόσο στα Ελληνικά όσα και στα Αγγλικά. Στη γλώσσα μας τιτλοφορείται ως «Το Τελετουργικό των Μασγκρέιβ» και συμπεριλαμβάνεται στις «Αναμνήσεις του Σέρλοκ Χολμς», ενώ στα Αγγλικά θα βρείτε την ιστορία ως «The Adventure of the Musgrave Ritual»(αν βρείτε κάποια πολύ παλιά έκδοση). Η νεότερη εκδοχή έχει τον τίτλο «The Musgrave Ritual»(είναι ενσωματωμένη και εκεί στις «Αναμνήσεις» του ντεντέκτιβ).

Ελπίζω να σας φάνηκαν χρήσιμες οι συγκεκριμένες πληροφορίες έτσι ώστε να μπορέσετε να αποκτήσετε με ευκολία όλες τις ιστορίες του αγαπημένου μας χαρακτήρα.

                                                Καλή σας ανάγνωση!             

Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2013

Ένα ταξίδι ...αλλιώς

Ένα ταξίδι ...αλλιώς

Τίτλος: Ένα ταξίδι ...αλλιώς
Συγγραφείς: Ευρυδίκη Αμανατίδου, Καίτη Βασιλάκου, Χάρης Γαντζούδης, Γιώργος Γρηγοράκης, Φώτης Δούσος, Κώστας Θερμογιάννης, Μίνως-Αθανάσιος Καρυωτάκης, Ηρακλής Λαμπαδαρίου, Στέφανος Λίβος, Δημήτρης Νίκου, Ευάγγελος Ι. Τζάνος, Κατερίνα Τζωρτζακάκη
ISBN: 978-618-5040-20-8


Συντελεστές
Εξώφυλλο: Αλίκη Λαζαρίδου
Σελιδοποίηση: Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Σύντομη περίληψη
Δώδεκα συγγραφείς, συνεπιβάτες, κι αποσκευές, τα δώδεκα διηγήματα της συλλογής, κι «ένα ταξίδι …αλλιώς» ξεκίνησε… Διαφορετικές φωνές, ζωές, εικόνες και χρώματα μπλέκονται το ένα μέσα στο άλλο σιωπηλά και δημιουργούν μια πλούσια παλέτα συναισθημάτων…

Οι εκδόσεις Σαΐτα συμπλήρωσαν την πρώτη Σεπτέμβρη ένα χρόνο παρουσίας στον εκδοτικό χώρο. Έτσι, για να το γιορτάσουν κυκλοφόρησε το συγκεκριμένο ebook στο οποίο έχω τη χαρά να συμμετέχω και εγώ με το διήγημα "Η Μάγισσα". Για να κατεβάσετε το βιβλίο τόσο σε pdf όσο και σε εφαρμογή android μπείτε εδώ:http://www.saitapublications.gr/2013/09/ebook.41.html και εδώ: http://www.automon.gr/2013/09/sul-eta.html

Υ.Γ Από χτες είμαι και επισήμως και συντάκτης στο http://maga.gr/ και το πρώτο μου άρθρο είναι αυτό http://maga.gr/2013/09/02/otan-dakrise-o-miki/ . Διαβάστε το και πείτε μου την γνώμη σας και μείνετε συντονισμένοι γιατί έρχεται στον συγκεκριμένο ιστότοπο ένα πρωτότυπο λογοτεχνικό εγχείρημα, αλλά και πολλά νέα άρθα :D