Τετάρτη, 27 Νοεμβρίου 2013

Μια σειρά από τρομαχτικά γεγονότα και σε έντυπη μορφή


Εδώ και αρκετές μέρες βρίσκεται το βιβλίο "Μια σειρά από τρομαχτικά γεγονότα" και σε διάφορες βιβλιοθήκες της χώρας, απ'όπου μπορείτε να το δανειστείτε σε έντυπη μορφή και να το διαβάσετε.

Αναλυτικότερα: 

Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης   (1 αντίτυπο)
Πρότυπη Σχολική Βιβλιοθήκη της Κασσάνδρου  (1 αντίτυπο)
Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σερρών               (1 αντίτυπο)
Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας        (2 αντίτυπα)
Βιβλιοθήκη Παραμυθιάς (Νομός Θεσπρωτίας   1 αντίτυπο από την ερχόμενη εβδομάδα)
Βιβλιοθήκη του 1ου Γενικού Λυκείου Ηγουμενίτσας (1 αντίτυπο)


Παράλληλα, θα ήθελα να αναφέρω ότι η εφαρμογή Android του βιβλίου ξεπέρασε τα 10.000 downloads κι έτσι ο Automon Android αναβάθμισε την εφαρμογή του βιβλίου. Μπορείτε να κατεβάσετε την αναβαθμισμένη έκδοση εδώ: http://www.automon.gr/2013/07/kar-min-ath-msatg.html

Τέλος, μπορείτε να διαβάσετε και μια νέα συνέντευξη που παραχώρησα στο περιοδικό ART NOUVEAU: http://www.artnouveau.com.gr/rt-nouveau/

Υ.Γ. Αυτό το Σάββατο οι εκδώσεις Σαΐτα διοργανώνουν εκδήλωση φιλαναγνωσίας στην Καβάλα. Για περισσότερες πληροφορίες μπείτε εδώ: http://www.saitapublications.gr/2013/11/paramythi.html

Κυριακή, 17 Νοεμβρίου 2013

Ενα ριάλιτι σόου για συγγραφείς!


Τέσσερις επίδοξοι συγγραφείς έχουν λάβει τις θέσεις τους και πληκτρολογούν μάλλον αγχωμένοι. Ό,τι γράφουν προβάλλεται την ίδια στιγμή σε μεγάλες οθόνες και το βλέπουν όλοι. Ο χρόνος πάνω από τα κεφάλια τους μετράει αντίστροφα. Οι κριτές κάθονται ακριβώς απέναντί τους και περιμένουν. Οι κάμερες καραδοκούν για τα κοντινά, εκφραστικά πλάνα αυτού του επεισοδίου…

Λίγο αργότερα η Μαρία Ιζαμπέλα, μια 66χρονη συνταξιούχος δασκάλα από τη Σικελία, περίμενε στα παρασκήνια για την ετυμηγορία της επιτροπής. Της είχαν αναθέσει να γράψει μια ημερολογιακή καταχώρηση από την οπτική γωνία ενός ανθρώπου που τυφλώθηκε. Οι κριτές στη συνέχεια αποφάσισαν να την απορρίψουν.
Ο Αλεσάντρο, ένας 49χρονος δικηγόρος από τη Ρώμη με ένα ανέκδοτο ερωτικό μυθιστόρημα στο ενεργητικό του, δυσκολεύτηκε πολύ να δουλέψει μπροστά στις κάμερες. «Δεν υπάρχει τίποτα πιο προσωπικό από το γράψιμο» είπε στον Τομ Ράχμαν που βρέθηκε στο Τορίνο τον προηγούμενο μήνα, στα γυρίσματα αυτού του ιδιότυπου τηλεοπτικού προγράμματος για λογαριασμό των «New York Times».
Δεν είναι αστείο: το πρώτο ριάλιτι σόου για συγγραφείς είναι γεγονός. Το «Masterpiece» (Αριστούργημα) κάνει πρεμιέρα την Κυριακή 17 Νοεμβρίου 2013 στο κρατικό κανάλι «RAI 3» της ιταλικής τηλεόρασης. Η παραγωγή μάλιστα έχει φροντίσει να υπάρχει και ένα είδος «εξομολογητηρίου» ούτως ώστε οι συμμετέχοντες να εκφράζουν τις αγωνίες τους…
«Είναι κάτι που κάνω ολομόναχος και δεν επιτρέπω σε κανέναν ούτε να βλεφαρίσει προς τον υπολογιστή μου» συνέχισε ο Αλεσάντρο. Σ’ αυτόν οι κριτές είχαν αναθέσει να γράψει μια μικρή ιστορία - να μην ξεπερνά τη μια σελίδα - από την οπτική γωνία ενός άντρα που βλέπει την ερωμένη του να παντρεύεται κάποιον άλλο.
Σύντομα οι κριτές - οι συγγραφείς Αντρέα Ντε Κάρλο, Τζιανκάρλο Ντε Κατάλντο και Τάϊγε Σελάσι - κάλεσαν τον ίδιο πίσω στην σκηνή προκειμένου να διαβάσει φωναχτά το πόνημά του. Μπήκε πράγματι στο υποφωτισμένο στούντιο και στάθηκε πάνω στο κόκκινο χαλί με το χαρτί στο χέρι…
Υπό το επιθετικό φως τον προβολέων η ζωηρή ανάγνωσή του απεδείχθη κάπως αμήχανη. Ο Αλεσάντρο όμως πέρασε στην επόμενη φάση: την επομένη έπρεπε να «πουλήσει» το μυθιστόρημά του σε έναν διάσημο προσκεκλημένο - μέσα σ’ ένα ασανσέρ συγκεκριμένα - σε λιγότερο από ένα λεπτό…
Το κανάλι «RAI 3» συνεργάστηκε με την εμπειρότατη εταιρεία «Fremantle Media» - υπεύθυνη για το «American Idol» μεταξύ άλλων - στην παραγωγή αυτού του ριάλιτι. Κάλεσαν τους ανήσυχους Ιταλούς, τους ερασιτέχνες της γραφής, να υποβάλουν τα ανέκδοτα μυθιστορήματά τους. Η ανταπόκριση ξεπέρασε τις προσδοκίες: μέσα σ’ έναν μήνα εμφανίστηκαν περίπου 5.000 υποψήφιοι…
Τι συμβαίνει σε αυτό το παιχνίδι που μετατρέπει τη συγγραφή σε τηλεοπτικό θέαμα; Θα μπορούσαμε να το συνοψίσουμε ως εξής: πρώτα ζουν οι παίκτες κάτι συγκεκριμένο - η Μαρία Ιζαμπέλα έζησε για μια ημέρα δίπλα σ’ έναν τυφλό συνάνθρωπό της ενώ ο Αλεσάντρο παρακολούθησε απλώς μια γαμήλια τελετή - και μετά γράφουν γι’ αυτό ό,τι τους ζητηθεί μέσα σε 30 λεπτά.
Ύστερα το διαβάζουν δυνατά και στο τέλος - αν δεν αποκλειστούν  - προσπαθούν να το λανσάρουν σε κάποιον γνωστό συγγραφέα. Παράλληλα καλούνται να επεξεργαστούν εκ νέου το κείμενό τους, να αναθεωρήσουν τις επιλογές τους.
Τον Φεβρουάριο - στην τελική πλέον φάση του παιχνιδιού - οι έξι εναπομείναντες και επικρατέστεροι για την πρώτη θέση συγγραφείς αναμετρούνται με τρεις υποψηφίους που έχουν επαναφέρει εν τω μεταξύ οι κριτές από τους «αποκλεισμένους» και τρεις ακόμη που επιλέγουν οι τηλεθεατές μέσω ψηφοφορίας.
Το μυθιστόρημα του νικητή ή της νικήτριας του «Masterpiece»  πρόκειται να κυκλοφορήσει από τον μεγάλο οίκο Mπομπιάνι τον Μάιο  - 100.000 αντίτυπα η πρώτη έκδοση! Στην ιταλική αγορά του βιβλίου το να πουλήσει ένα βιβλίο 10.000 αντίτυπα θεωρείται μεγάλη επιτυχία.
Ο γνωστός ιταλός συγγραφέας Αλεσάντρο Μπαρίκο αρνήθηκε την πρόσκληση της παραγωγής να συμμετάσχει στο ριάλιτι. «Αν έχεις κάποιον ικανό - νεαρό, με ταλέντο και όρεξη - και θέλεις να του κάνεις οπωσδήποτε τη ζωή μαρτύριο, τότε τον μετατρέπεις σε τηλεοπτικό αστέρα» είπε σε μια συνέντευξή του. Το «Masterpiece» συνέχισε ο συγγραφέας «θα δώσει σε πολλούς μια ιδέα για το τι είναι η λογοτεχνία. Αλλά όχι την ιδέα που έχουν όλοι όσοι ασχολούνται σοβαρά μαζί της».
Ένας από τους κριτές, ο Τζιανκάρλο Ντε Κατάλντο, στάθηκε σε μια άλλη διάσταση του ζητήματος. «Στην Ιταλία ο αριθμός των αναγνωστών μειώνεται - εκδίδονται περισσότερα βιβλία και πωλούνται λιγότερα» υπογράμμισε απογοητευμένος. «Το βιβλίο πεθαίνει και πρέπει να κάνουμε τα πάντα για να το σώσουμε, ακόμη και ένα ριάλιτι σόου».

Τετάρτη, 13 Νοεμβρίου 2013

Η λογοκλοπή είναι μέρος της λογοτεχνίας;

Τα τελευταία χρόνια έχουν φανερωθεί σκανδαλώδεις υποθέσεις λογοκλοπής, με αποτέλεσμα να ανοίξει ένας διάλογος πάνω σ' αυτό το θέμα και να ακουστούν απόψεις που άλλες καυτηριάζουν το φαινόμενο και άλλες το υποστηρίζουν. Βέβαια, το ζήτημα δεν είναι πρωτοφανές, αφού από την εποχή του Σέξπιρ είχαν ήδη επισημανθεί ανάλογες πρακτικές.
Στις μέρες μας, όμως, φαίνεται πως τα πάντα γίνονται απροκάλυπτα, πιο γρήγορα γνωστά και η κριτική που ασκείται σε λογοκλόπους συγγραφείς πιο άμεση. Εκτός από τη Γαλλίδα Μαρί Νταριουσέκ, τη Βρετανίδα Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, συγγραφέα του Χάρι Πότερ, τελευταία προστέθηκε και η νεαρότατη Γερμανίδα Χέλεν Χέγκεμαν, η οποία τον περασμένο Ιανουάριο δημοσίευσε το βιβλίο της «Axoloti Roadskill» το οποίο σύντομα έγινε μπεστ σέλερ. Αποκαλύφθηκε όμως πολύ γρήγορα - όπως διαβάζουμε σε ένα μεγάλο αφιέρωμα του περιοδικού Courrier International, για το θέμα, πως το πόνημά της δεν ήταν παρά μια αντιγραφή κειμένων κάποιου ανώνυμου μπλόγκερ, γνωστού μόνο με το ψευδώνυμο Airen, και έτσι η Χέγκεμαν, που ήταν φαβορί, στη Γιορτή Βιβλίου της Λιψίας.
«Οι ανώριμοι ποιητές μιμούνται, οι ολοκληρωμένοι ποιητές κλέβουν» έλεγε ο Τ.S. Elliot. Ομως, από πότε; Ηδη από το 1592, ο Αγγλος συγγραφέας Robert Greene, σε ένα λιβελογράφημά του, λίγο πριν πεθάνει, λύνει τους λογαριασμούς του με πολλούς «συναδέλφους» του και ειδικά με κάποιον του οποίου η απρόσμενη επιτυχία τον είχε δυσαρεστήσει. Επρόκειτο, ούτε λίγο ούτε πολύ, για τον Ουίλιαμ Σέξπιρ. Τον χαρακτηρίζει, λοιπόν, αριβιστή και λογοκλόπο. Αυτή η καταγγελία ενός ανθρώπου που -ειρήσθω εν παρόδω- θεωρείται ο πρώτος επαγγελματίας συγγραφέας, δηλαδή ο πρώτος συγγραφέας που έζησε κερδίζοντας χρήματα από τα γραπτά του, δεν απείχε πολύ από την πραγματικότητα. Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, ο Σέξπιρ πληγώθηκε από τη στάση τού Greene, αλλά αυτό δεν απέτρεψε τους επιγόνους του να ακολουθήσουν το παράδειγμά του. Ο Milton αντέγραψε τον Masenius· αργότερα, ο Laurence Sterne έκανε το ίδιο με τον Robert Burton, ο Samuel Coleridge με τον Schelling και ο Τ.S. Elliot με όλον τον κόσμο. Ο Tolkien εμπνεύστηκε κατά πολύ από τις ιστορίες των βόρειων χωρών και 140 χρόνια αργότερα, δηλαδή σήμερα, εξακολουθούμε να αναλύουμε το πρόβλημα και να διαπιστώνουμε πως η αντιγραφή ή η λογοκλοπή είναι ένα από τα θανάσιμα αμαρτήματα της λογοτεχνίας. Κανείς συγγραφέας, αν είναι ειλικρινής, δεν θα αρνηθεί πως αν πέσει το μάτι του πάνω σε κάτι καλό από το έργο κάποιου άλλου συναδέλφου του, συνειδητά ή μη, δεν θα διστάσει να το σημειώσει, να το βάλει σε κάποιο αρχείο του γα τις «δύσκολες μέρες». Οταν πιάστηκε ο Βιργίλιος να υποκλέπτει κάποια σημεία από ένα έργο του Quintus Ennius, ο μεγάλος ποιητής είχε δηλώσει πως δεν έκανε τίποτε άλλο από το να «ξεχωρίζει κάποια διαμαντάκια μέσα από τα σκατά του Ennius». Και πράγματι, σήμερα ποιος γνωρίζει τον Ennius;
Οι σύγχρονοι συγγραφείς πρέπει να έχουν τον νου τους. Στη Βρετανία, εκτός από τη Rowling, τόσο ο Ian McEwan όσο και ο Graham Swift και η Ρ.D. James έχουν κατηγορηθεί για λογοκλοπή.
Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, η νομοθεσία προέβλεψε την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, όμως με την εξέλιξη των νέων τεχνολογιών τα πράγματα άλλαξαν. Αίφνης, η μαζική κατανάλωση κι η αναπαραγωγή του πρωτότυπου «περιεχομένου» ανατρέπουν αυτό το νομοθετικό πλαίσιο και μάλιστα κάποιοι Αμερικανοί πανεπιστημιακοί, ελεύθερα πνεύματα, όπως ο James Boyle και ο Lawrence Lessing, επεξεργάστηκαν ριζοσπαστικές θεωρίες πάνω στο τι είναι αποδεκτό ή μη, στο Far West των πνευματικών δικαιωμάτων.
Ο Αμερικανός μυθιστοριογράφος Jonathan Lethem σε ένα κείμενό του υπερασπίζεται σθεναρά τη λογοκλοπή, την αντιγραφή και κάθε είδους καλλιτεχνικά δάνεια, τα οποία θεωρεί απαραίτητα για τη διάρκεια και ολοκλήρωση ενός έργου. Να τι γράφει σε άρθρο του στο Harper's Magazine, της Νέας Υόρκης:
«Η λεηλασία και η λογοκλοπή εδώ και πολύ καιρό αποτελούν μέρος της λογοτεχνίας. Οταν ήμουν 13 χρόνων είχα αγοράσει μια ανθολογία κειμένων της beat generation. Αμέσως ανακάλυψα με μεγάλο ενδιαφέρον κάποιον Ουίλιαμ Μπάροουζ, συγγραφέα κάποιου "Γυμνού Γεύματος". Ο Μπάροουζ ήταν ο πιο ριζοσπαστικός συγγραφέας εκείνης της εποχής. Τίποτε από όλα όσα είχα διαβάσει έως τότε δεν μου είχε προκαλέσει το αίσθημα των απέραντων δυνατοτήτων της γραφής. Αργότερα, προσπαθώντας να καταλάβω την επίδραση που είχε επάνω μου, ανακάλυψα πως ο Μπάροουζ είχε ενσωματώσει στο έργο του κομμάτια από κείμενα άλλων συγγραφέων, κάτι που οι καθηγητές μου θα είχαν σίγουρα χαρακτηρίσει λογοκλοπή. Γνώριζα πλέον πως η μέθοδος του "cut-up", όπως την ονόμαζε ο Μπάροουζ, ήταν ουσιαστική γι' αυτό που είχε κατά νου και για το οποίο ήταν κυριολεκτικά πεισμένος πως είχε να κάνει με μαγεία. Ο Μπάροουζ μετρούσε τον κόσμο οπλισμένος με ένα ψαλίδι και έναν κουβά κόλλα, κι όμως δεν είχε καμία σχέση με λογοκλόπο.
Οι μουσικοί των μπλουζ και της τζαζ "κολυμπούν" εδώ και καιρό σε ένα είδος ελεύθερης κουλτούρας, στην οποία προϋπάρχοντα μελωδικά κομμάτια έχουν ξαναδουλευτεί με ελεύθερο τρόπο. Η τεχνολογία διεύρυνε περαιτέρω το πεδίο των πιθανών εναλλακτικών. Οι μουσικοί έχουν πια την εξουσία να αναπαράγουν ήχους δημιουργώντας πολλές μουσικές εκδοχές, αντί απλώς να τους υπαινίσσονται.
Το κολάζ ήχων, εικόνων και κειμένων, που επί αιώνες υπήρξε μια αμφισβητούμενη τάση, κέρδισε μια εξαιρετικά κεντρική θέση σε μια σειρά κινημάτων του 20ού αιώνα: φουτουρισμού, κυβισμού, ντανταϊσμού, σιτουασιονισμού, ποπ αρτ, και του κινήματος της αντιγραφής. Εκ των πραγμάτων, το κολάζ, κοινός παρονομαστής αυτής της λίστας, θα μπορούσε να ήταν η κατ'εξοχήν καλλιτεχνική μορφή του 20ού αιώνα.
Καθώς συσσωρεύονται παραδείγματα, καθίσταται σαφές πως η αντιγραφή, η απομίμηση, η παράθεση αποσπασμάτων είναι, κατά κάποιο τρόπο, μια κατάσταση εκ των ων ουκ άνευ, της δημιουργικής πράξης που υπερβαίνει όλες τις μορφές και όλα τα είδη.
Η εταιρεία Walt Disney οικειοποιήθηκε έναν τεράστιο κατάλογο με έργα άλλων καλλιτεχνών: Χιονάτη, Φαντασία, Σταχτοπούτα, Πίτερ Παν, Η Ωραία Κοιμωμένη και πολλά άλλα, τα οποία φυλάει ως κόρη οφθαλμού. Αυτή την περίεργη συμπεριφορά, δηλαδή να «κλειδώνεται» ένα κοινό πολιτισμικό αρχείο προς όφελος ενός ιδιοκτήτη ή μιας εταιρείας, θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε "ιμπεριαλιστική λογοκλοπή", όπως συμβαίνει και με την ελεύθερη χρήση των έργων τέχνης και των τεχνοτροπιών του τρίτου κόσμου ή των "πρωτόγονων" από πιο προνομιούχους καλλιτέχνες. Παράδειγμα, οι "Δεσποινίδες της Αβινιόν" του Πικάσο ή κάποιο άλμπουμ του Πολ Σάιμον ή του Ντέιβιντ Μπερν: ακόμη και χωρίς να παραβιάζονται οι νόμοι περί συγγραφικών δικαιωμάτων, αυτοί οι δημιουργοί αντιμετωπίστηκαν με σκεπτικισμό όταν έγινε αντιληπτό ότι είχαν αντιγράψει άλλους καλλιτέχνες.
Πριν από μερικά χρόνια, είχε προγραμματιστεί σε μια αίθουσα ενός πολιτιστικού κέντρου ένα αφιέρωμα των ταινιών του Dariush Mehrjui, ενός πολύ μεγάλου Ιρανού σκηνοθέτη που στις ταινίες του προσεγγίζει θέματα που αφορούν τις στενές σχέσεις στον κύκλο των εύπορων διανοουμένων. Είναι περιττό να επισημάνω πόσο σπάνια μας δίνεται μια τέτοια ευκαιρία. Καθώς πήγαινα να δω μια ταινία του, μια προσαρμογή του έργου του Σάλιντζερ «Franny and Zooey», μαθαίνω πως η προβολή είχε αναβληθεί λόγω ασφαλιστικών μέτρων που είχε λάβει η πλευρά του συγγραφέα. Ασφαλώς τα συγγραφικά δικαιώματα του έργου ανήκαν στον Σάλινγκερ, αλλά για ποιο λόγο να ενοχληθεί ο συγγραφέας επειδή ένας ελάχιστα γνωστός Ιρανός σκηνοθέτης τιμά το έργο του; *

«Ολες οι ιδέες είναι απο δεύτερο χέρι...»

»Ορισμένες παρατηρήσεις, τώρα: Κάθε κείμενο που έχει διαπεράσει το συλλογικό πνεύμα, όπως η «Οδύσσεια», το «Οσα παίρνει ο άνεμος» ή η «Λολίτα» ξεφεύγει από κάθε προσπάθεια ελέγχου ή αποκλειστικότητας.
Οι συγγραφείς και όσοι έχουν δικαιώματα επί των κειμένων τους, οφείλουν να θεωρούν τα όποια λογοτεχνικά δάνεια από άλλους συγγραφείς τιμή τους ή τουλάχιστον αντίτιμο της μεγάλης τους επιτυχίας. Οι αναφορές από τις οποίες φτιάχνετε ένα κείμενο είναι ανώνυμες, δεν μπορούν να ανιχνευτούν και ωστόσο έχουν ήδη διαβαστεί: είναι οι αναφορές χωρίς εισαγωγικά. Ο πυρήνας, η ψυχή, το πραγματικό και πολύτιμο υλικό κάθε ανθρώπινης έκφρασης είναι λογοκλοπή. Γιατί, ουσιαστικά, όλες οι ιδέες είναι από δεύτερο χέρι, συνειδητά ή μη συνειδητά αντλημένες από ένα εκατομμύριο εξωτερικές πηγές και χρησιμοποιηούμενες καθημερινά από τον κάθε συλλέκτη με υπερηφάνεια και ικανοποίηση που προκαλούνται από την ψευδαίσθηση ότι ο ίδιος τις επινόησε. Στην πραγματικότητα, δεν έχουν ούτε ένα δράμι πρωτοτυπίας. Το νέο και το παλαιό αποτελούν τη συνέχεια και την αλυσίδα της κάθε στιγμής. Δεν υπάρχει νόημα χωρίς αυτά τα δύο. Από ανάγκη ή από ευχαρίστηση όλοι μας αναφέρουμε κάποιες ιδέες, φράσεις... Η επιστημονική έρευνα σε θέματα νευρολογίας αποκάλυψε πρόσφατα πως η μνήμη, η φαντασία και η συνείδηση έχουν σχέση με τη συναρμολόγηση, το patchwork, το ανακάτεμα. Αν ο ίδιος μας ο οργανισμός χρησιμοποιεί "αντιγραφή και επικόλληση", γιατί να μη συμβαίνει και στα έργα τέχνης;
Ως μυθιστοριογράφος, είμαι ένας φελλός στον ωκεανό, ένα φύλλο στον αέρα. Μια μέρα θα εξαφανιστώ. Τώρα είμαι ευτυχισμένος που μπορώ και ζω από αυτό το επάγγελμα και σας ζητώ αν έχετε την καλοσύνη να σεβαστείτε για ένα διάστημα τα μικρά μονοπώλιά μου, τα οποία τόσο αγαπώ. Μην κλέβετε τα βιβλία μου, λεηλατήστε τις απόψεις μου. Το σύνθημα είναι: πάρτε τα όλα. Εσύ, αναγνώστη, είσαι καλοδεχούμενος στις ιστορίες μου. Ποτέ δεν μου ανήκαν, αλλά σου τις δίνω. Αν θέλεις να τις κλέψεις, κάν' το με την ευχή μου».

«Ο χρόνος είναι προνόμιο λίγων»

«Φιλοδοξία μου είναι να είμαι ο ταχυδρόμος. Προσπαθώ να πάω τα γράμματα στα σωστά γραμματοκιβώτια προκειμένου να βρουν τους παραλήπτες τους. Η κριτική είναι μια μορφή διανομής φιλοσοφικής, ποιητικής και πολιτιστικής αλληλογραφίας», λέει ο φιλόσοφος και κριτικός Ζορζ Στάινερ στη γαλλική «Λε Φιγκαρό», με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Αναγνώσεις».
«Οταν διαδέχθηκα, το 1967, στον New Yorker, τον μεγάλο κριτικό Εντμουντ Ουίλσον, το περιοδικό είχε τεράστιο λογοτεχνικό γόητρο. Σε αυτό το έντυπο δημοσίευαν τα έργα τους οι μεγαλύτεροι συγγραφείς και ποιητές. Είχα αυτό το πλεονέκτημα, να μπορώ να επιλέγω τα βιβλία που αγαπούσα και τις νέες ιδέες που ήθελα να συζητήσω. Μου επέτρεπαν να θίξω πολύ δύσκολα προβλήματα, δεδομένου πως ο New Yorker είχε μεν ένα μορφωμένο κοινό αλλά όχι τόσο εξελιγμένο όσο υπήρχε τότε, στη Γαλλία. Ετσι λοιπόν μπόρεσα να παρουσιάσω για πρώτη φορά συγγραφείς όπως τον Τόμας Μπέρνχαρτ ή τον Πολ Σελάν και να τραβήξω την προσοχή του αναγνωστικού κοινού πάνω σε αριστουργήματα που κινδύνευαν να παραμείνουν στο περιθώριο.
Δεν εμπιστεύομαι καθόλου τις θεωρίες. Δεν μπορούν να εξηγήσουν το έργο. Εξακολουθώ να εκπλήσσομαι με την αλαζονεία της αποδόμησης και του μετα-στρουκτουραλισμού μπροστά στο μυστήριο του έργου. Προτιμώ την έκπληξη, αυτήν την πράξη που ανάγεται στον Αριστοτέλη. Το να αγαπάς κάτι , σημαίνει να είσαι βαθύτατα έκπληκτος για αυτό. Πιστεύω πως μια ημέρα οι ιστορικοί θα πουν πως ο θρίαμβος της ιστορίας συμπορευόταν με μια κάποια υποχώρηση της δημιουργίας. Η θεωρία δεν έχει τίποτε να μας πει για τη μουσική και για τη λογοτεχνία, σχεδόν τίποτε. Η τέχνη της ανάγνωσης είναι μια τέχνη της ακοής, τέχνη μιας συγκεντρωμένης και ευλαβούς προσοχής. Είναι μια διαδικασία απομνημόνευσης. Αυτό που απομνημονεύουμε κανείς δεν μπορεί να μας το αρπάξει, ούτε οι μυστικές υπηρεσίες ούτε η λογοκρισία. Δέκα άνθρωποι έμαθαν ορισμένα ποιήματα του Mandelstam και η KGB δεν κατάφερε να αφανίσει τον ποιητή. Από τη στιγμή που δέκα άνθρωποι μάθουν ένα ποίημα, το ποίημα θα διαιωνιστεί. Είναι πολύ πιο σημαντικό από τα βαρύγδουπα σχόλια και τις κριτικές. Αυτό που φέρουμε μέσα μας, μεγαλώνει μέσα μας σε αυτή τη σύνθετη διαλεκτική του εσωτερικού διαλόγου.
Φοβούμαι πως θα χαθεί η σιωπή. Το να έχεις έναν ήσυχο χώρο για τον εαυτό σου, έχει γίνει πια πολυτέλεια. Εδώ, είμαι πολύ μαρξιστής. Ακόμη και η πιο προσωπική πράξη εγγράφεται σε ένα υλικό, οικονομικό και ιδεολογικό πλαίσιο. Το ίδιο ισχύει και για τον χρόνο. Γιατί δεν έχουμε χρόνο να βρούμε χρόνο; Εχουμε την αίσθηση πως η ζωή τον καταπίνει σε μια συνεχή επιτάχυνση. Ο χρόνος, οι μεγάλες σιωπές που μας επιτρέπουν να υποδεχτούμε ένα έργο, η συγκέντρωση, έχουν γίνει προνόμια ορισμένων».

Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου 2013

Μπραμ Στόκερ (8 Νοεμβρίου 1847 - 20 Απριλίου 1912)


Ο Αβραάμ "Μπραμ" Στόκερ (Abraham "Bram" Stoker) ήταν Ιρλανδός συγγραφέας τρόμου που γεννήθηκε στις 8 Νοεμβρίου του 1847 στο Κλόνταρφ της Ιρλανδίας και πέθανε στις 20 Απριλίου του 1912 στο Λονδίνο της Αγγλίας. Γονείς του ήταν ο Αβραάμ Στόκερ (γεννήθηκε το 1799, παντρεύτηκε το 1844 και πέθανε το 1876) και η Σάρλοτ Ματίλντα Μπλέικ Θόρνλεϋ (1818-1901).
 
 
Ο Στόκερ το 1878, έγραφε κριτικές θεάτρων στην εφημερίδα The Dublin Mail, που ο ιδιοκτήτης της ήταν ο συγγραφέας τρόμου Τζόσεφ Σέρινταν λε Φανού.
 
Το 1878 παντρεύτηκε την Φλόρενς Μπάλκομπ, που ήταν πρώην σύζυγος του Όσκαρ Ουάιλντ. Το ζευγάρι μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου ο Στόκερ έγινε για 27 χρόνια διευθυντής επιχειρήσεων του Θεάτρου Λυσόμ, ιδιοκτησία του Άγγλου ηθοποιού και φίλου του Στόκερ, Χένρι Ίρβινγκ. Ο Στόκερ απέκτησε ένα μονάχα παιδί, τον Ίρβινγκ Νοέλ Στόκερ, που γεννήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου το 1879.
 
 
Ο Μπραμ Στόκερ είναι πιο γνωστός για τη συγγραφή του διάσημου μυθιστορήματος τρόμου Δράκουλας. Ο Στόκερ, για να γράψει το Δράκουλας, εμπνεύστηκε από έργα των Έμιλι Γκέραρντ (Transylvania Superstitions), Τζον Γουίλιαμ Πολιντόρι (The Vampyre) και Τζόσεφ Σέρινταν λε Φανού (Carmilla). Άλλα του έργα είναι:
 
Μυθιστορήματα και νουβέλες 
 
  • Το Πέρασμα του Φιδιού (1890)
  • Δράκουλας (1897)
  • Μις Μπέτυ (1898)
  • Το Μυστήριο της Θάλασσας (1902)
  • Το Κόσμημα των Εφτά Αστεριών (1903)
  • Ο Άνθρωπος, επίσης γνωστό ως Οι Πύλες της Ζωής (1905)
  • Λαίδη Άθλαϋν (1908)
  • Η κυρία του σαβάνου (1909)
  • Το λημέρι του Λευκού Σκουληκιού (1911)
 
Συλλογές διηγημάτων 
 
  • Κάτω απ' το Ηλιοβασίλεμα, (1881)
  • Ο Καλεσμένος του Δράκουλα (1897, δημοσίευση το 1937 από την Φλόρενς Μπάλκολμ-Στόκερ)
 
Άλλες ιστορίες όχι σε συλλογές 
 
  • Νυφικός των νεκρών (διαφορετικό τέλος του Το Κόσμημα των Εφτά Αστεριών)
  • Θαμμένοι θησαυροί
  • Η Αλυσίδα του Πεπρωμένου
  • Η Θανατική Μοίρα της Διπλής Γέννας
  • Στην Κοιλάδα της Σκιάς
  • Το Σπίτι του Δικαστή

Τρίτη, 5 Νοεμβρίου 2013

ΕΚΕΒΙ: Ένα φάντασμα αναζητά τη λύτρωση


Γιάννης Ν. Μπασκόζος
Το ΕΚΕΒΙ υπάρχει; με ρώτησε χθες το μεσημέρι μια φίλη μεταφράστρια από τη Γερμανία. Απάντηση δεν υπήρχε. Έλαβα την ανακοίνωση του  Σωματείου Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου όπου αναφέρεται στα χρονίζοντα προβλήματά του και σαν να ήρθε ένα γράμμα από τα παλιά.  Ο ποταμός των λέξεων που γράφτηκαν γι αυτό, για τα προβλήματα, τα σκανδάλακια, τις εκκρεμότητες, την ακυβερησία κ.τ.λ. ξεχάστηκαν στη δίνη της κοινωνικής κρίσης. Σκεπτόμουν ότι έκλεισε ένα χρόνος  από την ανακοίνωση της κατάργησης του ΕΚΕΒΙ από τον πρώην αναπληρωτή Υπουργό και έξι μήνες από την ανάκληση της παραπάνω απόφασης από το νυν Υπουργό Πολιτισμού Πάνο Παναγιωτόπουλο. «Να το γιορτάσουμε;» , θα μου πει ειρωνικά ένας από τους εργαζόμενους στο ΕΚΕΒΙ. Η κατάσταση του οργανισμού παραμένει σταθερή: ακέφαλο, χωρίς χρήματα, με αβέβαιο μέλλον, με εργαζόμενους που εργάζονται απλήρωτοι εδώ και 3 -4 μήνες αλλά δεν ξέρουν γιατί και για ποιον. Και όμως η πλειονότητα των εκδοτών, συγγραφέων, μεταφραστών, βιβλιοπωλών σε κατ΄ιδίαν συζητήσεις δέχονται την ανάγκη ύπαρξης του και  ζητούν «να γίνει κάτι». Η κατάσταση όμως δεν έχει αλλάξει ούτε κατά ένα σημείο. Φήμες βεβαίως διακινούνται ένθεν και ένθεν. Φήμες χωρίς αντίκρισμα. Η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου περιμένει, το πρόγραμμα Φράσις περιμένει, η Φιλαναγνωσία υπνώττει. Δεν υπάρχουν κονδύλια. Ευτυχώς η Βιβλιονέτ λειτουργεί και οι υποδομές του ΕΚΕΒΙ μαζί με τους εργαζόμενους είναι εκεί και περιμένουν. Μια απόφαση. Κάποιος να αποφασίσει ότι το ΕΚΕΒΙ μπορεί να λειτουργήσει, με αυτό ή άλλο όνομα , αυτόνομο ή υπαγόμενο σε άλλο δημόσιο φορέα. Να αναλάβει μια στρατηγική βιβλίου, ίσως περιορισμένη λόγω των καιρών , και γιατί όχι, πιο δημιουργική.
Να, πώς παρουσιάζουν το τέλμα στο οποίο έχουν περιπέσει οι εργαζόμενοι στην ανακοίνωσή τους, που εκδόθηκε με την ευκαιρία της συμμετοχής τους στη γενική απεργία της Τετάρτης:
Η ανακοίνωση του Σωματείου Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

Κλείνοντας σχεδόν ένα χρόνο από την ανακοίνωση της κατάργησης του ΕΚΕΒΙ από τον πρώην αναπληρωτή Υπουργό και έξι μήνες από την ανάκληση της παραπάνω απόφασης από το νυν Υπουργό Πολιτισμού κύριο Πάνο Παναγιωτόπουλο, η κατάσταση για τους εργαζόμενούς του παραμένει αβέβαιη.
Ο διευθυντής του γραφείου του Υπουργού, κύριος Παναγιώτης Καρακατσάνης, δήλωνε σε συνέντευξή του στις αρχές του περασμένου Σεπτεμβρίου ότι στις προθέσεις του υπουργείου είναι ο διορισμός νέου διευθυντή, η επίλυση του εργασιακού ζητήματος (έχει ανατεθεί στη νομική σύμβουλο του υπουργείου κυρία Κορίνα Ζερβού) και η καταβολή των δεδουλευμένων των εργαζομένων οι οποίοι παραμένουν απλήρωτοι από τον Ιούνιο του 2013.
Ο κύριος Καρακατσάνης σε πρόσφατη συνάντηση με εκπροσώπους του σωματείου ανακοίνωσε πως ο Υπουργός έδωσε ειδική έγκριση για έκτακτη επιχορήγηση του ΕΚΕΒΙ η οποία θα κάλυπτε τη μισθοδοσία των εργαζομένων (δεδομένου ότι από τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό του οργανισμού για το 2013 ύψους 850.000 €, εκταμιεύθηκαν μόνο οι 40.000 €, ενώ το υπολειπόμενο ποσό παραμένει άγνωστο πού έχει διατεθεί). Στη συνέχεια ενημερωθήκαμε από τον προϊστάμενο της Διεύθυνσης Οικονομικών Υποθέσεων, κύριο Γιώργο Λιόντο, ότι έχει παγώσει η διαδικασία για την έγκριση της χρηματοδότησης χωρίς καμία πειστική εξήγηση ενώ ο κύριος Καρακατσάνης για πολλοστή φορά μας ζήτησε να κάνουμε λίγη ακόμα υπομονή.
Η πραγματικότητα είναι πως το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, παρά τις «καλές προθέσεις» του Υπουργείου, παραμένει ένα χρόνο χωρίς διευθυντή, χωρίς χρηματοδότηση, χωρίς προγραμματισμό και με εργαζόμενους απλήρωτους και εγκλωβισμένους.
Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε με ευσυνειδησία και επαγγελματισμό σεβόμενοι την επιθυμία του κόσμου του βιβλίου για τη διατήρηση του οργανισμού και απαιτούμε μια άμεση και οριστική επίλυση του ζητήματος από την πλευρά του Υπουργείου.
Τελικά, ο κύριος Παναγιωτόπουλος θα δώσει την οριστική λύση ή θα μείνουμε στις «καλές προθέσεις».